Kur'an'ı Türkçe çevirilerinden karşılaştırmalı olarak okuyan bir kimse, eğer bunları dikkatle okuyorsa, Enam s. 108. ayetinin çevirisini karşılaştırmalı olarak okuduğunda, çevirilerin iki farklı şekilde yapılmış olduğu dikkatini çekecek ve haliyle hangi çevirinin daha isabetli olduğu sorusunun cevabını arayacaktır.
Ayetin Arapça metni ve iki farklı çevirisi şöyledir.
وَلَا تَسُبُّوا الَّذ۪ينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ فَيَسُبُّوا اللّٰهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍۜ كَذٰلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ اُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
1. çeviri.
Müşriklerin Allah'dan başka taptıkları putlara sövmeyin ki, onlar cehâletle tecavüz ederek Allah'a sövmesinler. Her ümmete, böylece amellerini süslemişizdir. Sonunda dönüşleri Rablerinedir. O vakit, kendilerine, ne yapıyor olduklarını haber verecektir.
2. çeviri.
Allah’tan başkasına tapanlara kötü söz söylemeyin; sonra onlar da bilmeden, taşkınlık yaparak Allah hakkında kötü sözler söylerler. Böylece biz her ümmete kendi işlerini çekici gösterdik. Sonunda dönüşleri rablerinedir. Artık O, ne yaptıklarını kendilerine bildirecektir
1. örnek çeviriye göre, Allah'tan başka taptıklara putlara sövmememiz emredilirken, 2. örnek çeviriye göre Allah'tan başkasına tapanlara sövmememiz emredilmektedir. Örnek olarak verdiğimiz çevirileri yapanların kim oldukları önemli değildir. Biz konu ile alakalı olarak farklı çeviri örneği vermek açısından bu çevirileri aldık.
1. örnekteki gibi putlara sövmemeyi emreden çevirilerin, dikkatli bir okuyucu için "Cansız, konuşmayan, işitmeyen putlar nasıl oluyor da kendilerine sövenlere karşı onlar da sövebiliyorlar?" sorusunun zihninde oluşmasına sebebiyet vermesi ve bu soruya cevap vermenin de zor olması açısından isabetli olduğunu söylemek güçtür.
Her ne kadar "Buradaki durum putların sövmesi değil, putlara kulluk edenlerin sövmesidir" şeklinde bir savunma yapılabilse de, o çeviriler böyle bir durumu yansıtmaktan uzaktır. Dolayısı ile 1. örnekteki çevirileri okuyan bir okuyucunun zihninde oluşan durum, putların sövmesi olacaktır.
Ayet içindeki الَّذ۪ينَ ismi mevsulünün (istisnai durumlar hariç) canlı varlıklar için kullanılması burada dikkat edilmesi gereken önemli bir noktadır. Öyleyse bu ismi mevsül canlı varlıkları işaret ediyorsa bir önceki وَلَا تَسُبُّوا kelimesinin de canlıları işaret etmesi gerekmektedir.
Öyleyse ilgili cümleyi kırık meal olarak çevirecek olursak: "وَلَا تَسُبُّوا Ve siz sövmeyin/ الَّذ۪ينَ o kimselere ki/ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ onlar Allah'ın astından- berisinden olanları çağırmaktadırlar (dua etmektedirler).
فَيَسُبُّوا اللّٰهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍۜ Yoksa onlarda bilgisizce Allah'a söverler." şeklinde çevirebiliriz.
Dikkat edilirse bu çeviride sövülmemesi emredilenler putlar değil, o putlara kulluk edenler insanlar yani müşriklerdir.
108- Ve siz, sakın sövmeyin o kimselere ki onlar Allah'ın berisinden olanları çağırmaktadırlar, yoksa onlar da bir düşmanlıkla, bir bilgi olmaksızın Allah'a söverler. Biz her bir ana topluma kendi işlerini işte böyle süsledik. Sonra onların dönüş yerleri kendilerinin Efendisinedir sonra O, işlemekte oldukları şeyleri onlara haberlendirecektir.
Dolayısı ile Enam s. 108. ayetinin çevirilerinde putlara kulluk edenlere sövülmemesini emreden çevirilerin daha isabetli olduğunu söyleyebiliriz.
EN DOĞRUSUNU ALLAH C.C. BİLİR.
