*İnsanın yaratılış öyküsü Kur'an'dan öğrendiğimize göre, Adem ile temsil edilmektedir. Adem, yaratılan ilk insan değil, insanın yaratıldığı özün somut hale getirilerek edebi bir üslüp dahilindeki anlatımıdır. Eşinin ondan yaratılması ise kadın ve erkek cinsinin aynı öz'den yaratıldığının beyan edilmesidir. Klasik anlatımla önce Adem, sonra onun kaburga kemiğinden eşi yaratılmış değildir. Allahu alem.
2- Ve siz, o yetimlere kendi mallarını verin ve o temizi, o murdarla sakın değiştirmeyin ve onların mallarını kendi mallarınıza (katarak) sakın yemeyin. Şüphesiz ki o, bir büyük günahtır.
3- Ve eğer siz o yetimler hakkında hakkaniyeti sağlayamamaktan kaygılanırsanız, sizin için temiz (evlenme yasağı olmayan) o kadınlardan ikişer ve üçer ve dörder evlenebilirsiniz. Yok eğer siz eşit davranamamaktan kaygılanırsanız, o vakit bir tek (eşle) veya sağ ellerinizin sahip olduğu şey ile (yetinin). Bu, sizin doğruluktan ayrılmamanıza daha yakındır.
2- Ve siz, o yetimlere kendi mallarını verin ve o temizi, o murdarla sakın değiştirmeyin ve onların mallarını kendi mallarınıza (katarak) sakın yemeyin. Şüphesiz ki o, bir büyük günahtır.
3- Ve eğer siz o yetimler hakkında hakkaniyeti sağlayamamaktan kaygılanırsanız, sizin için temiz (evlenme yasağı olmayan) o kadınlardan ikişer ve üçer ve dörder evlenebilirsiniz. Yok eğer siz eşit davranamamaktan kaygılanırsanız, o vakit bir tek (eşle) veya sağ ellerinizin sahip olduğu şey ile (yetinin). Bu, sizin doğruluktan ayrılmamanıza daha yakındır.
4- Ve siz, o kadınlara (nikâh) bağışlarını gönüllü olarak verin. Yok eğer onlar benliğinden olarak ondan sizin için bir şey temiz sayarlarsa da, artık siz de onu afiyetle huzurla yiyin.
5- Ve siz, (yetimler için idare ettiğiniz) mallarınızı (onları idare edemeyecek) o ahmaklara sakın vermeyin, onlar ki Allah sizi (o mallarla) ayakta kalma vesilesi yapmıştır ve onlarda(ki kazanç ile) onlara rızık verin ve onları giydirin ve onlara benimsenmiş söz söyleyin.
6- Ve siz o yetimleri, o evliliğin çağına ulaştıkları zamana kadar yoklayın. Eğer ki siz onlardan bir olgun davranış hissederseniz, kendi mallarını hemen onlara savın. Ve siz onları, büyüyecekler (de elimizden gidecek) diye savurganlıkla ve çabuklukla sakın yemeyin. Ve kim ihtiyaçsız ise, iffetli davransın. Ve kim de muhtaç ise, o da o benimsenmişe göre yesin. Artık siz kendi mallarını onlara savdığınız zaman da, onların üzerine tanık bulundurun. Ve Allah hesap görücü olarak yeter.
7- Anne baba ve o en yakınların bıraktığı şeyden bir hisse o adamlar içindir. Ve anne baba ve o en yakınların bıraktığı şeyden, az olsa da veya çok olsa da ondan bir hisse de o kadınlar içindir. Bir belirlenmiş hisse olarak (bu böyledir).
8- Ve o paylaştırmada, (miras düşmeyen) o en yakınlığın sahibleri ve o yetimler ve o çaresizler hazır bulunduğu zaman, siz ondan kendilerine de rızık verin ve onlara benimsenmiş söz söyleyin.
9- Ve çekinsin o kimseler ki eğer artlarından bir zayıf soy bırakacak olsalardı, onlara karşı kaygılanırlardı. O halde onlar Allah'a karşı korunsunlar ve (haksızlığa) bir set çeken söz söylesinler.
10- Şüphesiz ki o kimseler , o yetimlerin mallarını haksız olarak yiyorlar, onlar karınlarında ancak ve ancak ateş yiyorlar. Ve onlar yakında bir çılgın ateşe yaslanacaklar.
11- Allah, size kendi çocuklarınız hakkında o erkeğe o iki dişi hissesi kadar tembihliyor. Eğer ki kadınlar ikinin üstünde iseler, (ölenin) bıraktığı şeyin üçte ikisi onlarındır. Ve eğer kadın bir tek olursa, yarısı onundur. Eğer ki onun (ölenin) çocuğu olursa, babası annesi için (ölenin) bıraktığı şeyden altıda bir o ikisinden her tekinindir. Eğer ki onun (ölenin) çocuğu olmadıysa ve ona babası annesi mirasçı oluyorsa, üçte bir annesinindir. Eğer ki onun (ölenin) kardeşleri var ise, altıda bir annesinindir. (Bu paylaşım ölmeden önce) bir tembihten -ki o (ölecek olan) onu tembihleyecektir- ve (maddi) yükümlülüğün (ödenmesinin) ardındandır. Siz, kendi babalarınızın ve oğullarınızın, hangisinin fayda bakımından size daha yakın olduğunu kestiremezsiniz. (Bunlar) Allah'tan bir belirlemedir. Şüphesiz ki Allah, her şeyi bilicidir, mutlak bilgedir.
12- Ve eşlerinizin eğer çocuğu olmadıysa, bıraktığı şeyin yarısı sizindir. Eğer ki onların çocuğu olduysa bir tembihten -ki o (ölecek eş) onu tembihleyecektir- ve (maddi) yükümlülüğün (ödenmesinin) ardından bıraktığı şeyden dörtte bir sizindir. Eğer ki sizin çocuğunuz olmadıysa, bıraktığınız şeyden dörtte biri onlarındır. Eğer ki sizin çocuğunuz olduysa bir tembihten -ki siz onu tembihliyorsunuz- ve bir (maddi) yükümlülüğün ardından bıraktığınız şeyden sekizde biri onlarındır. Eğer adam veya kadına anne baba ve çocukları olmadığı halde mirasçı olunuyor, onun da bir erkek veya bir kız kardeşi bulunuyor ise, altıda bir o ikisinden her tekinindir. Eğer ki (kardeşler) bundan daha çok iseler, bir tembihten -ki o onu tembihleyecektir- ve (maddi) yükümlülüğün ardından zarar verilmeksizin üçte birine onlar ortaktırlar. (Bunlar) Allah'tan bir tembihtir. Ve Allah, her şeyi bilicidir, yumuşak davranıcıdır.
13- Bu (belirleme ve tembihler), Allah'ın sınırlarıdır. Ve kim Allah'a ve O'nun elçisine itaat ederse, O onu bahçelere girdirecektir ki onların altından o nehirler akar, onların içinde sürekli kalıcılardır. Ve bu, o büyük başarıdır.
14- Ve kim Allah'a ve O'nun elçisine baş kaldırır ve O'nun sınırlarında aşırı giderse, O onu bir ateşe girdirecektir ki o onun içinde sürekli kalıcıdır. Ve bir alçaltıcı azap onun içindir.
15- Ve siz, kendi kadınlarınızdan o hayasızlık ile gelenleri, içinizden dört kişiyle tanıklandırın. Eğer ki onlar tanıklık ederlerse, artık onları o ölüm onların ömürlerini tamamlayıncaya veya Allah onlara bir yol açıncaya kadar, o evlerde elde tutun.
16- Ve siz, içinizden onunla (o hayasızlık suçlamasıyla) gelen iki erkeğin ikisine de, (sert önlemlerle) rahatsızlık verin. Yok eğer ikisi itaate dönerler ve (durumlarını) düzeltirlerse, artık o ikisinden ilgisiz kalın (önlemleri bırakın). Şüphesiz ki Allah, lütufla çokça dönücüdür, şefkati süreklidir.
17- (Kabulü) Allah'ın üzerine olan o itaate dönüş, ancak ve ancak o kimseler içindir ki, onlar bir düşüncesizlikle o kötülüğü işlerler, sonra yakın zamanda (ölüm anından önce) itaate dönerler. İşte onlar, Allah'ın da kendilerine lütufla dönecek olduklarıdır. Ve Allah, her şeyi bilicidir, mutlak bilgedir.
18- Ve (kabul olan) o itaate dönüş, o kötülükleri işleyerek, nihayet o ölüm onlardan birisine hazır olduğu zaman: "Şüphesiz ki ben, şimdi itaate döndüm" demiş olan için ve azılı gerçeği örtüyor olarak ölen kimseler için değildir. İşte onlar, çok acı verici azabı kendileri için hazırlamış olduklarımızdır.
19- Ey inanmış olan kimseler, o kadınlara zorla mirasçı olmanız size serbest olmaz. Ve siz, onlara verdiğiniz şeyin bir kısmını götürmeniz için, onlar bir apaçık hayasızlık (suçu) getirmeleri dışında onlara sakın sertlik göstermeyin. Ve siz, onlarla o benimsenmişe göre geçinin. Yok eğer siz onlardan hoşlanmıyorsanız, sizin hoşlanmadığınız bir şeyin kendisinde Allah birçok hayır meydana getirebilir.
20- Ve eğer siz, bir eşin yerini (başka) bir eşle değiştirmek isterseniz ve onlardan birine bir kantar (altın) vermişseniz bile, artık ondan hiçbir şeyi sakın almayın. Siz onu bir dehşetli yalan ve bir apaçık günah (yüklenerek) alır mısınız?
21- Ve siz onu nasıl alırsınız? Oysa ki sizin bir kısmınız bir kısmı ile içli dışlı olmuş ve onlar da sizden (haklarını gözetme hususunda) bir yeminle bağlanmış kaskatı söz almışlardı.
22- Ve siz, o kadınlardan kendi babalarınızın evlendiği kimseyle sakın evlenmeyin, geçmişte olan şey başka. Şüphesiz ki o bir hayasızlık ve bir öfke duyulan ve çok kötü yol idi.
23- Size, kendi analarınız ve kendi kızlarınız ve kendi kız kardeşleriniz ve kendi halalarınız ve kendi teyzeleriniz ve o erkek kardeşin kızları ve o kız kardeşin kızları ve sizi emzirmiş (süt) anneleriniz ve o (aynı süt anneden) emiştiğiniz kız kardeşleriniz ve kendi kadınlarınızın anneleri ve kendileri ile (zifafa) girdiğiniz kadınlarınızın sizin odalarınızda himayenizdeki üvey kızlarınız (ile evlenmek) yasaklandı. Eğer ki siz onlarla dahil olmadıysanız (zifafa girmediyseniz), artık hiçbir sakınca sizin üzerinize yoktur. Ve kendi soyunuzdan olan oğullarınızın helalleri (eşleri) ve o iki kız kardeşin arasını (evlilikle) toplamanız da (size yasaklandı). Geçmişte olanlar başka. Şüphesiz ki Allah, çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.
24- Ve o kadınlardan sağ ellerinizin sahip olduğu şey (savaş esiri olan) dışında, o (evlenerek) korunmuş olanlar ile de (evlenmeniz size yasaklandı). (Bu yasaklar) Allah'ın sizin üzerinize yazgısıdır. Ve korunarak zinadan kaçınanlar olarak kendi mallarınız ile (mehirlerini vererek) bunların ötesindekilerin peşine düşmeniz size serbestleştirilmiştir. Siz onlardan kendisiyle yararlandıklarınıza, belirlenen ödüllerini verin. O belirleme sonrasından onda karşılıklı hoşnutluk olduğunuz (erkeğin mehri arttırması veya kadının mehrin bir kısmından geçmesi gibi) şeyde, hiçbir sakınca sizin üzerinize yoktur. Şüphesiz ki Allah, en iyi bilicidir, mutlak bilgedir.
25- Ve sizden kim o korunmuş (hür bekar) inanan kadınlarla evlenmeye maddi imkan bakımından güç yetiremediyse, o inanan genç kızlarınızdan sağ ellerinizin sahip olduğu şeyi (alsın). Ve Allah sizin inancınızı daha iyi bilendir. Sizin bir kısmınız bir kısımdansınız. Öyleyse siz, onlar korunarak zinadan kaçınanlar ve gizli dostlar edinmemeleri şartıyla, kendilerine mensup olduklarının onayıyla, onların ödüllerini o benimsenmişe göre vererek onlarla evlenin. Artık onlar (evlenerek) korundukları zaman eğer ki bir hayasızlık (suçu) getirirlerse, o korunmuş (evli) inanan kadınların üzerindeki (100 celde) o azaptan yarısı (50 celde) onların üzerinedir. Bu (ruhsat), sizden (günaha düşmekten dolayı) o şiddetli sıkıntıdan çekinmiş olan kimse içindir. Ve direnç göstermeniz, sizin için daha hayırlıdır. Ve Allah, çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.
26- Allah, size açıklamak ve sizden önceki kimselerin yasalarına iletmek ve size lütufla dönmek istiyor. Ve Allah, her şeyi bilicidir, mutlak bilgedir.
27- Ve Allah, size lütufla dönmek istiyor. Ve o şiddetli arzularını izleyen kimseler ise, sizin çok büyük sapma ile sapmanızı istiyor.
28- Allah sizden (yükü) hafifletmek istiyor. Ve o insan zayıf olarak yaratılmıştır.
29- Ey inanmış olan kimseler, siz kendi mallarınızı aranızda sizden karşılıklı hoşnutluktan (yapılan) bir ticaret olması dışında o geçersizlikle sakın yemeyin ve birbirinizi de (meşru gerekçesiz) sakın öldürmeyin. Şüphesiz ki Allah, size karşı şefkati süreklidir.
30- Ve kim bir düşmanlıkla ve bir haksızlıkla bunu yaparsa, artık biz onu ileride bir ateşe yaslandıracağız. Ve bu, Allah'a göre bir kolaylıktır.
31- Eğer siz kendisinden vazgeçirilmekte olduğunuz şeylerin büyüklerinden uzak durursanız, biz de sizden kötülüklerinizi örteceğiz ve sizi bir değerli girilecek yere girdireceğiz.
32- Ve siz, Allah'ın onunla sizin bir kısmınızı bir kısmın üzerine üstünleştirdiği şeyleri sakın gönülden arzu etmeyin. Kazandıkları şeyden bir hisse o adamlar içindir ve kazandıkları şeyden bir hisse de kadınlar içindir. Ve siz Allah'ın kendi lütfundan talepte bulunun. Şüphesiz ki Allah, her bir şeyi en iyi bilicidir.
33- Ve biz her biri için o anne baba ve o en yakınların bıraktığı şeyden, yakınlar (mirasçılar) yaptık. Siz, (mirasçı olmadığı halde) yeminlerinizin bağladığı (mirastan hisse sözü verilen) kimselere de, hisselerini verin. Şüphesiz ki Allah, her bir şeyin üzerinde tanıktır.
34- O adamlar (kocalar), Allah'ın (insanların) bir kısmını bir kısmın üzerine üstünleştirdiği şey nedeniyle ve (aile için) kendi mallarından harcadıkları şey nedeniyle, o kadınların (eşlerin) üzerinde sorumluluk üstlenen, düzeni sürdürenlerdir. Bu durumda o düzgün kadınlar, o gönülden bağlanan, Allah'ın (onların haklarını) koruduğu şey nedeniyle o algılanmaması gereken (avret mahallerini) kollayan kadınlardır. Ve o kadınlar ki siz onların (geçimsizlikle) yükselmesinden kaygılanıyorsunuz, bu durumda onlara öğüt verin ve onları o yataklarda ilişki kurmayın ve (devam ederlerse) onlara baskı yapın. Yok eğer onlar size itaat ederlerse, artık siz onlara karşı (başka bir) yol peşine sakın düşmeyin. Şüphesiz ki Allah, çok yücedir, çok büyüktür.
35- Ve eğer siz, ikisinin arasının ayrışmasından kaygılanırsanız, bu durumda onun (erkeğin) ailesinden bir hakem ve onun (kadının) ailesinden bir hakem harekete geçirin. Bu ikisi eğer bir düzgünlük isterlerse, Allah o ikisinin (karı kocanın) arasını uygunlaştıracaktır. Şüphesiz ki Allah, en iyi bilicidir, en iyi haber alıcıdır.
36- Ve siz, Allah'a kulluk edin ve O'na hiçbir şeyi sakın ortak koşmayın ve anne babaya ve o en yakınlığın sahiplerine ve o yetimlere ve o çaresizlere ve o en yakınlığın sahibi o komşuya ve o uzak komşuya ve o yanınızdaki arkadaşa ve o yolun oğluna (yolda kalmışa) ve sağ ellerinizin sahip olduğu şeylere iyilik edin. Şüphesiz ki Allah, çalımlanan, övünen olan kimseyi sevmez.
37- Onlar öyle kimselerdir ki cimrilik ederler ve o insanlara da o cimriliği buyururlar ve Allah'ın kendi lütfundan onlara verdiği şeyleri içlerinde tutarlar. Ve biz o gerçeği örtücüler için bir alçaltıcı azap hazırlamışızdır.
38- Ve onlar öyle kimselerdir ki kendi mallarını o insanlara gösteriş olarak harcarlar ve Allah'a ve o sonraki güne inanmazlar. Ve kim ki o şeytan ona bir yakın arkadaş olursa, artık o ne kötü bir yakın arkadaştır.
39- Ve eğer onlar Allah'a ve o sonraki güne inansalar ve Allah'ın kendilerine rızık olarak verdiği şeylerden (gösterişsiz) harcasalar, ne olurdu? Ve Allah onları en iyi bilicidir.
40- Şüphesiz ki Allah, bir zerre ağırlığınca dahi haksızlık yapmaz. Ve eğer bir iyilik olursa, O onu katlandıracaktır ve kendi katından çok büyük ödül verecektir.
41- Artık biz her bir toplumdan bir tanık getirdiğimiz ve seni de şunların üzerine tanık olarak getirdiğimiz zaman (halleri) nasıl olacak?
42- O gün gerçeği örtmüş olan ve o elçiye baş kaldırmış olan kimseler, o yerle denk olmalarını gönülden arzu edecekler ve onlar Allah'a karşı (söyledikleri) hiçbir sözü içlerinde tutamayacaklardır.
43- Ey inanmış olan kimseler, siz sarhoşken söylemekte olduğunuz şeyi bilinceye ve cünüpken de bir yolu geçen (seferde) olmanız hariç yıkanıncaya kadar, o kulluk görevine (namaza) sakın yaklaşmayın. Ve eğer siz hasta veya bir sefer üzerinde veya sizden biri o tuvaletten gelmiş veya o kadınlarla yoklaşmışsınız da bir su bulamadıysanız, bu durumda bir temiz toprağa yeltenin de yüzlerinizi ve ellerinizi sıvazlayın. Şüphesiz ki Allah, (hataları) yok sayıcıdır, çok bağışlayıcıdır.
44- Sen görmedin mi o kimseleri ki, o kitaptan bir hisse verilmişti? Onlar (o kitabı) o sapkınlığa değişiyorlar ve sizin de o yolu sapıtmanızı istiyorlar?
45- Ve Allah, sizin düşmanlarınızı daha iyi bilendir. Ve Allah yakın olarak yeter. Ve Allah yardımcı olarak ta yeter.
46- Yahudi* kimselerden bir kısmı o kelimeyi kendi konumlarından saptırıyorlar ve kendi dillerini eğip bükerek ve o yükümlülüğe dil uzatarak: "Biz işittik ve baş kaldırdık, sen işit işitemez olası" ve "Bizi güt" diyorlar. Ve eğer onlar: "Biz, işittik ve itaat ettik ve sen işit ve bize bak" demiş olsalardı, kendileri için kesinlikle daha hayırlı ve daha sağlam olurdu. Fakat Allah onları gerçeği örtmeleri nedeniyle dışlamıştır. Artık onlar pek az olsun inanmazlar**.
* Yahudi anlamı verilen Hadü kelimesinin kök anlamı "yanlıştan dönmek" bunun için Araf s. 156. ayetine bakılabilir.
** Galilen kelimesinin azlık dışında hiçlik anlamı da vardır. (Keşşaf) Burada hiçbir Yahudinin inanmamasının bağlamın kastettikleri ile alakalı olduğu dikkate alınmalıdır.
47- Ey o kitap verilmiş olan kimseler siz, bir takım yüzleri ki bizim o yüzleri silip enselerine geri döndürmemiz* veya onları o dinlenme (günü) nin arkadaşlarını (yasakları çiğneyenleri) dışladığımız gibi dışlamamız öncesinden, sizin beraberinizde olan şeyi doğrulayıcı olarak indirdiğimiz şeye inanın. Allah'ın (azap) buyruğu (her zaman) yapılagelmiştir.
(*) Bu, bir deyim olup, "Doğru yolu bir daha bulamayacak bir şekilde saptırmazdan, türlü türlü mahrumiyet ve zilletlere uğratmazdan önce" anlamındadır. (Kurtubi)
48- Şüphesiz ki Allah, kendisine ortak koşulmasını (hesap gününde) bağışlamayacaktır ve O, bunun berisinde olan şeyi kime dilerse bağışlayacaktır. Ve kim Allah'a ortak koşarsa, o kesinlikle çok büyük günah yakıştırmıştır.
49- Sen görmedin mi o kimseleri ki, kendi benliklerini arındırmaktadırlar? Aksine, Allah kimi dilerse arındıracaktır. Ve onlar çekirdek lifi kadar haksızlığa uğratılmayacaklardır.
50- Bak sen, onlar o yalanı Allah'a karşı nasıl da yakıştırıyorlar. Ve bir apaçık günah olarak o (onlara) yeter.
51- Sen görmedin mi o kimseleri ki, o kitaptan bir hisse verilmişti? Onlar put'a ve o taşkınlık yapana (Tağut'a) inanıyorlar ve o gerçeği örtmüş olan kimseler için: "Bunlar yol bakımından, inanmış olanlardan daha doğrudur" diyorlar.
48- Şüphesiz ki Allah, kendisine ortak koşulmasını (hesap gününde) bağışlamayacaktır ve O, bunun berisinde olan şeyi kime dilerse bağışlayacaktır. Ve kim Allah'a ortak koşarsa, o kesinlikle çok büyük günah yakıştırmıştır.
49- Sen görmedin mi o kimseleri ki, kendi benliklerini arındırmaktadırlar? Aksine, Allah kimi dilerse arındıracaktır. Ve onlar çekirdek lifi kadar haksızlığa uğratılmayacaklardır.
50- Bak sen, onlar o yalanı Allah'a karşı nasıl da yakıştırıyorlar. Ve bir apaçık günah olarak o (onlara) yeter.
51- Sen görmedin mi o kimseleri ki, o kitaptan bir hisse verilmişti? Onlar put'a ve o taşkınlık yapana (Tağut'a) inanıyorlar ve o gerçeği örtmüş olan kimseler için: "Bunlar yol bakımından, inanmış olanlardan daha doğrudur" diyorlar.
52- İşte onlar öyle kimselerdir ki, Allah onları dışlamıştır. Ve Allah kimi dışlarsa, artık sen onun için bir yardımcı asla bulamazssın.
53- Yoksa o hükümranlıktan bir hisse onlar için midir? Öyle olsaydı onlar o insanlara bir çekirdek dahi vermezlerdi.
54- Yoksa onlar, Allah'ın kendi lütfundan o insanlara verdiği şeyi mi kıskanıyorlar? Oysa biz İbrahim'in hanedanına kesinlikle o kitabı ve o bilgeliği vermiştik ve biz onlara çok büyük hükümranlık da vermiştik.
55- Böylece onlardan kimi ona (İbrahim'e) inanmış ve onlardan kimi ondan uzaklaşmıştı. Ve cehennem çılgın ateş olarak yeter.
56- Şüphesiz ki o kimseler, bizim delillerimizi örtmüşlerdir, biz onları ileride bir ateşe yaslandıracağız. Her ne zaman onların derileri pişip kızarsa, biz onların derilerini o azabı tatmaları için onların başkalarıyla değiştireceğiz. Şüphesiz ki Allah, mutlak üstündür, mutlak bilgedir.
57- Ve o kimseler ki, inanmışlar ve o düzgün işleri işlemişlerdir, biz onları bahçelere girdireceğiz ki onların altından o nehirler akar, onların içinde sonsuza dek sürekli kalıcılardır. Onların içindeki temizlenmiş eşler kendileri içindir. Ve biz onları bir koyu gölgeye girdireceğiz.
58- Şüphesiz ki Allah size, o korunması gerekenleri (geçici olarak size bırakılanları) onları ait olduğu yere geri vermenizi ve o insanların arasında karar verdiğiniz zaman o eşitlikle karar vermenizi buyuruyor. Şüphesiz ki Allah, bununla size ne güzel öğüt veriyor. Şüphesiz ki Allah, her şeyi işiticidir, her şeyi görücüdür.
59- Ey inanmış olan kimseler, siz Allah'a itaat edin ve o elçiye de itaat edin ve sizden olan buyruk sahiplerine de. Yok eğer siz bir şeyde birbirinizle çekişirseniz, eğer ki Allah'a ve o sonraki güne inanıyorsanız, artık siz onu Allah'a ve o elçiye geri döndürün. Bu, daha hayırlı ve geri dönüşüm bakımından daha iyidir.
60- Sen görmedin mi o kimseleri ki, onlar sana indirilmiş olan şeye ve senden önce indirilmiş olan şeye inanmış olduklarını iddia ediyorlar da o taşkınlık yapana (Tağut'a) hakemleşmek istiyorlar? Oysa onlar onu örtmekle buyurulmuşlardı. Ve o şeytan onları bir uzak sapkınlıkla saptırmayı istiyor.
54- Yoksa onlar, Allah'ın kendi lütfundan o insanlara verdiği şeyi mi kıskanıyorlar? Oysa biz İbrahim'in hanedanına kesinlikle o kitabı ve o bilgeliği vermiştik ve biz onlara çok büyük hükümranlık da vermiştik.
55- Böylece onlardan kimi ona (İbrahim'e) inanmış ve onlardan kimi ondan uzaklaşmıştı. Ve cehennem çılgın ateş olarak yeter.
56- Şüphesiz ki o kimseler, bizim delillerimizi örtmüşlerdir, biz onları ileride bir ateşe yaslandıracağız. Her ne zaman onların derileri pişip kızarsa, biz onların derilerini o azabı tatmaları için onların başkalarıyla değiştireceğiz. Şüphesiz ki Allah, mutlak üstündür, mutlak bilgedir.
57- Ve o kimseler ki, inanmışlar ve o düzgün işleri işlemişlerdir, biz onları bahçelere girdireceğiz ki onların altından o nehirler akar, onların içinde sonsuza dek sürekli kalıcılardır. Onların içindeki temizlenmiş eşler kendileri içindir. Ve biz onları bir koyu gölgeye girdireceğiz.
58- Şüphesiz ki Allah size, o korunması gerekenleri (geçici olarak size bırakılanları) onları ait olduğu yere geri vermenizi ve o insanların arasında karar verdiğiniz zaman o eşitlikle karar vermenizi buyuruyor. Şüphesiz ki Allah, bununla size ne güzel öğüt veriyor. Şüphesiz ki Allah, her şeyi işiticidir, her şeyi görücüdür.
59- Ey inanmış olan kimseler, siz Allah'a itaat edin ve o elçiye de itaat edin ve sizden olan buyruk sahiplerine de. Yok eğer siz bir şeyde birbirinizle çekişirseniz, eğer ki Allah'a ve o sonraki güne inanıyorsanız, artık siz onu Allah'a ve o elçiye geri döndürün. Bu, daha hayırlı ve geri dönüşüm bakımından daha iyidir.
60- Sen görmedin mi o kimseleri ki, onlar sana indirilmiş olan şeye ve senden önce indirilmiş olan şeye inanmış olduklarını iddia ediyorlar da o taşkınlık yapana (Tağut'a) hakemleşmek istiyorlar? Oysa onlar onu örtmekle buyurulmuşlardı. Ve o şeytan onları bir uzak sapkınlıkla saptırmayı istiyor.
61- Ve onlara: "Siz, Allah'ın indirdiği şeye ve o elçiye gelin" denildiği zaman, sen o ikiyüzlülerin senden uzaklaştıkça uzaklaşmakta olduklarını görürsün.
62- Artık onlara kendi ellerinin öncelediği şeyler nedeniyle bir musibet değdiği zaman (halleri) nasıl olacak? Sonra onlar sana: "Biz iyilik etmekten ve uygun davranmaktan başka bir şey istemedik" diye, Allah'a bilinçli yemin ederek gelecekler.
63- İşte onlar öyle kimselerdir ki, Allah onların kalplerindeki şeyi bilmektedir. Bu durumda sen onlardan ilgisiz kal (sözlerini dikkate alma) ve onlara öğüt ver ve onların kendi benliklerine bir ulaşan söz söyle.
64- Ve biz, elçiden hiçbirini Allah'ın onayıyla itaat edilmesinden başkasıyla göndermedik. Ve eğer onlar kendi benliklerine haksızlık yaptıkları zaman sana gelseler, Allah'a bağışlanma isteseler ve o elçi de onlar için bağışlanma isteseydi, Allah'ı kesinlikle lütufla çokça dönücü, şefkati sürekli olarak bulacaklardı.
65- Hayır senin Efendine ant olsun ki, onlar kendilerinin arasındaki dallanıp budaklanan şeylerde seni hakem yapıncaya, sonra senin yerine getirdiğin şeyden kendi benliklerinde bir iç sıkıntısı bulmadan tam bir teslimiyetle teslim oluncaya kadar, inanmış olamazlar.
66- Ve eğer biz onlara birbirinizi (savaşmak suretiyle) öldürün veya yurtlarınızdan çıkın diye yazsaydık, içlerinden pek azdan başkası onu yapmazlardı. Ve eğer onlar onunla öğütlenmekte oldukları şeyi yapsalardı, kendileri için kesinlikle daha hayırlı ve (inançları) sabitlikçe daha çetin olurdu.
67- 68- Ve o takdirde biz onlara kendi katımızdan kesinlikle çok büyük ödül verirdik ve onları doğruluğunu koruyan yola kesinlikle iletirdik.
69- Ve kim Allah'a ve o elçiye itaat ederse, artık onlar Allah'ın kendilerini gönendirdiği o habercilerden ve o doğru söyleyenlerden ve o tanıklardan ve o düzgün işleri işleyenlerden olan kimselerin beraberindedir. Ve işte onlar yoldaşça ne iyidir.
70- Bu, Allah'tan o lütuftur. Ve Allah bilici olarak yeter.
71- Ey inanmış olan kimseler, siz sakınma tedbirinizi alın da küçük birlikler halinde sefere çıkın veya toplu halde sefere çıkın.
70- Bu, Allah'tan o lütuftur. Ve Allah bilici olarak yeter.
71- Ey inanmış olan kimseler, siz sakınma tedbirinizi alın da küçük birlikler halinde sefere çıkın veya toplu halde sefere çıkın.
72- Ve şüphesiz ki kesinlikle ve kesinlikle ağır davranacak kimseler sizin içinizdedir. Eğer ki size bir musibet değerse o: "Allah gerçekten beni gönendirdi de (iyi ki) o zaman ben onların beraberinde tanık olarak bulunmadım" diyecektir.
73- Ve ant olsun ki eğer size Allah'tan bir lütuf değerse de, sizinle kendisi arasında bir gönül bağı olmamış gibi kesinlikle ve kesinlikle o: "Ah keşke ben de onların beraberinde olsaydım da, çok büyük başarıyı elde etseydim" diyecektir.
74- O halde o yakın yaşamı o sonraki (yaşama) değişecek kimseler, Allah'ın yolunda öldürüşsün. Ve kim Allah'ın yolunda öldürüşür de, öldürülürse veya yenerse, artık biz ona ileride çok büyük ödül vereceğiz.
75- Ve size ne oluyor ki; Allah'ın yolunda ve: "Ey Efendimiz, sen bizi bu kasabadan çıkar ki onun mensupları haksızlık yapmaktadır ve bize kendi katından bir yakın tayin et ve bize kendi katından bir yardımcı tayin et" diyen, o adamlardan ve o kadınlardan ve o çocuklardan (oluşan) zayıf düşürülmüş kimselerin uğrunda öldürüşmüyorsunuz?
76- İnanmış olan kimseler, Allah'ın yolunda öldürüşürler. Ve gerçeği örtmüş olan kimseler ise, o taşkınlık yapanın (Tağut'un) yolunda öldürüşürler. Öyleyse siz, o şeytanın yakınları ile öldürüşün. Şüphesiz ki o şeytanın plânı, zayıftır.
77- Sen görmedin mi o kimseleri ki, kendilerine: "Siz ellerinizi (öldürüşmekten şimdilik) alıkoyun ve o kulluk görevini ayakta tutun ve o arınmayı yerine getirin" denilmişti? Ne zaman ki o öldürüşme onların üzerine yazıldı, onlardan bir bölük birden o insanlardan Allah'ın çekincesi gibi hatta daha çetin bir çekinmeyle çekiniyorlardı. Ve onlar: "Ey Efendimiz, sen neden bu öldürüşmeyi bizim üzerimize yazdın? Sen bizi bir yakın süreye kadar sonralamalı değil miydin?" dediler. Sen de ki: "O yakın (yaşamın) yararı pek azdır. Ve o sonraki (yaşam) ise korunmuş olan kimse için daha hayırlıdır. Ve siz bir çekirdek lifi kadar haksızlığa uğratılmayacaksınız."
78- Siz nerede olursanız o ölüm size yetişecektir; Ve eğer ki siz sağlamlaştırılmış kalelerde olsanız da. Ve eğer onlara bir iyilik değerse: "Bu, Allah'ın yanındandır" diyorlar. Ve eğer onlara bir kötülük değerse: "Bu, senin yanındandır" diyorlar. Sen de ki: "Her biri Allah'ın yanındandır." Şimdi şu topluluğa ne oluyor ki bir sözü kavramaya yanaşmıyorlar?
79- Sana bir iyilikten değmiş olan şey, Allah'tandır. Ve sana bir kötülükten değmiş olan şey de kendi benliğindendir. Ve biz seni o insanlara bir elçi olarak gönderdik. Ve Allah (buna) bir tanık olarak yeter.
80- Kim o elçiye itaat ederse, kesinlikle Allah'a itaat etmiştir. Ve kim (başka tarafa) yakınlaşırsa, artık biz seni onların üzerine koruyucu olarak göndermedik.
81- Ve onlar (senin yüzüne karşı) "itaat" diyorlar. Fakat senin yanından (ayrılıp başka yere) belirdikleri zaman ise onlardan bir zümre senin dediğinin tersine gece planı kuruyor. Allah onların gece planlamakta olduğu şeyleri yazıyor. Artık sen onlardan ilgisiz kal ve Allah'a güvenip dayan. Ve Allah dayanak olarak yeter.
82- Onlar bu okunan (Kur'an)ı hiç derinlemesine düşünmezler mi? Ve eğer o Allah'tan başkasının yanından olsaydı, onlar onun içinde kesinlikle birçok aykırılık bulacaklardı.
83- Ve onlara (ifşa edilmemesi gereken) o güvenden veya o kaygıdan (gizli) bir buyruk geldiği zaman, onu ifşa ediyorlar. Ve eğer onu (ifşa etmek yerine) o elçiye ve içlerinden buyruk sahiplerine geri döndürselerdi, içlerinden onun derinliğini kavrayabilen kimseler, onu kesinlikle bilirdi. Ve eğer Allah'ın lütfu ve kendi şefkati sizin üzerinizde olmasaydı, hepiniz* o şeytanı kesinlikle izlerdiniz.
*Galilen kelimesi azlık ifade etmekle birlikte hiçlik anlamı da vardır.
84- O halde sen Allah'ın yolunda öldürüş. Sen kendi benliğinden başkasıyla sorumlu değilsin ve o inananları da teşvik et. Allah'ın, gerçeği örtmüş olan kimselerin baskısını alıkoyması (bu yolla) umulur. Ve Allah, baskı bakımından en çetindir ve caydırıcılık bakımından da en çetindir.
85- Kim bir iyi eşlikçilikle eşlikçilikte bulunursa, ona ondan bir (güzel) hisse olacaktır. Ve kim bir kötü eşlikçilikle eşlikçilikte bulunursa, ona da ondan bir sorumluluk olacaktır. Ve Allah, her şeyin üzerinde bir eksiksiz ihtiyaç karşılayıcıdır.
86- Ve siz bir esenlik ile esenlendiğiniz zaman, artık siz de ondan daha iyisiyle veya onu (aynısıyla) geri döndürerek esenleyin. Şüphesiz ki Allah, her bir şeyin üzerinde hesap görücüdür.
87- Allah, O'ndan başka hiçbir tanrı yoktur. Ant olsun ki O, o kalkışın gününe kesinlikle sizi toplayacaktır ki onda hiçbir kuşku yoktur. Ve söz bakımından Allah'tan daha doğru kimdir?
88- Size ne oluyor ki o ikiyüzlüler hakkında iki karşı birliğe ayrıldınız? Oysa Allah onları kazandıkları nedeniyle baş aşağı etmiştir. Allah'ın saptırdığı kimseyi siz mi doğruya iletmek istiyorsunuz? Ve kimi ki Allah onu saptırırsa, artık sen onun için bir yol asla bulamazsın.
89- Onlar, gerçeği örttükleri gibi sizin de gerçeği örtmenizi, böylece (onlarla) denk olmanızı gönülden arzu ettiler. Artık onlar Allah'ın yolunda göçünceye kadar, siz kendilerinden hiçbirini yakınlar edinmeyin. Yok eğer onlar (başka tarafa) yakınlaşırlarsa, artık siz kendilerini bulduğunuz yerde tutun ve öldürün. Ve siz onlardan hiçbirini bir yakın ve bir yardımcı olarak sakın edinmeyin.
90- O kimseler hariç ki kendileri, sizinle onların arasında bir yeminle bağlanmış söz bulunan bir topluluğa ilişiyorlar veya sizinle öldürüşmekten veya kendilerinin topluluğu ile öldürüşmekten göğüsleri sıkışmış olarak size gelmişlerdir. Ve eğer Allah dileseydi, onları size karşı kesinlikle yetkilendirir, böylece onlar da sizinle öldürüşürlerdi. Yok eğer onlar sizden uzaklaşırlar da sizinle öldürüşmezler ve sizi o barışla karşılarlarsa, artık Allah onlara karşı size bir yol bırakmamıştır.
91- Siz, diğerlerini de hem sizden güvende olmayı hem de kendilerinin topluluğundan güvende olmayı istiyor olarak bulacaksınız. Onlar her ne zaman o ayartmaya (körüklemeye) geri döndürülseler, onun içine hemen baş aşağı atlarlar. Eğer onlar sizden uzaklaşmazlar ve sizi o barışla karşılamazlar ve ellerini sizden alıkoymazlarsa, artık siz onları ele geçirdiğiniz yerde tutun ve öldürün. Ve işte onlar, bizim onlara karşı size bir apaçık yetki bıraktıklarımızdır.
92- Ve bir inananı kusur dışında öldürmesi bir inanan için olası değildir. Ve kim bir inananı kusurla öldürürse, bir inanan boynu bağlıyı (köleyi) özgürleştirme ve (öldürülenin) ailesine teslim edilmiş bir diyet gerekir, onların (diyeti) bağışlamaları başka. Eğer ki (öldürülen) bir inanan olmakla birlikte size bir düşman topluluktan ise, kendisi bir inanan boynu bağlıyı (köleyi) özgürleştirme gerekir. Ve eğer (öldürülen) sizinle onların arasında bir yeminle bağlanmış söz bulunan bir topluluktan ise, kendi ailesine teslim edilmiş bir diyet ve bir inanan boynu bağlıyı (köleyi) özgürleştirme gerekir. Fakat kim bunu bulamadıysa, Allah'tan lütufla bir dönüş olarak birbirini izleyen iki ay oruç gerekir. Ve Allah, en iyi bilicidir, mutlak bilgedir.
93- Ve kim bir inananı kasıtlı olarak öldürürse, onun karşılığı cehennemdir ki, o onun içinde sürekli olarak kalıcıdır. Ve Allah ona hiddetlenmiş ve onu dışlamış ve çok büyük azabı onun için hazırlamıştır.
94- Ey inanmış olan kimseler, siz Allah'ın yolunda o yerde (yola ayak) bastığınız (sefere çıktığınız) zaman, duruma açıklık kazandırın ve sizi o barışla karşılamış olan kimseye, o yakın yaşamın sunumunun peşine düşerek sakın: "Sen bir inanan değilsin" demeyin. Bir çok ganimetler Allah'ın yanındadır. Önceden siz öyle idiniz de Allah sizin üzerinize büyük iyilikte bulundu, o halde duruma açıklık kazandırın. Şüphesiz ki Allah, sizin işlemekte olduğunuz şeyleri en iyi haber alıcıdır.
95- 96- O inananlardan o zorluğun sahibi olmadığı halde (savaşa çıkmayarak) o oturanlarla, Allah'ın yolunda kendi mallarıyla ve benlikleriyle o güçlerini kullananlar, denk olmaz. Allah, kendi mallarıyla ve benlikleriyle o güçlerini kullananları, o oturanların üzerine kademe bakımından lütuflandırmıştır. Ve Allah her birine de o iyiliği söz vermiştir. Ve Allah o güçlerini kullananları, oturanların üzerinde kendisinden kademeler ve bir bağışlama ve bir şefkat ve çok büyük ödülle lütuflandırmıştır. Ve Allah, çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.
97- Şüphesiz o kimseler ki, o melekler onların ömürlerini kendi benliklerinin haksızlık yapanları olarak tamamlamışlardır, onlara: "Siz, ne haldeydiniz?" dediler. Onlar da: "Biz, o yerde zayıf düşürülmüşlerdik" dediler. Onlar: "(Mekke dışındaki)Allah'ın arzı kapsayıcı değil miydi? Siz de onda göçseydiniz ya" dediler. İşte onlar var ya, onların sığınacak yeri cehennemdir. Ve ne kötü bir varış yeridir.
98- O adamlardan ve o kadınlardan ve o çocuklardan (oluşan) bir çareye güç yetiremez o zayıf düşürülmüşler ve (Medine'ye gidebilmek için) bir yola iletilemezler başka.
99- Bu durumda işte onlar, Allah'ın onlardan (hatalarını) yok sayması umulanlardır. Ve Allah, (hataları) yok sayıcıdır, çok bağışlayıcıdır.
100- Ve kim Allah'ın yolunda göçerse, o yerde (ayrıldığı topluluğun burunlarının sürtülmesine neden olacak) birçok imkan ve (maddi) kapsayıcılık bulacaktır. Ve kim de evinden Allah'a ve O'nun elçisine göçerek çıkar, sonra kendisine o ölüm yetişirse, onun ödülü kesinlikle Allah'ın üzerine düşmüştür. Ve Allah çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.
101- Ve siz o yerde (yola ayak) bastığınız (sefere çıktığınız) zaman, eğer o gerçeği örtmüş olan kimselerin sizi ayartmalarından kaygılanırsanız, o kulluk görevinden (namazdan) kısaltmanızda artık hiçbir sakınca sizin üzerinize yoktur. Şüphesiz ki o gerçeği örtücüler size bir apaçık düşmandır.
102- Ve sen onların içinde olup da onlara o kulluk görevini (namazı) ayakta tutmaya kaldırdığın zaman, artık içlerinden bir zümre senin beraberinde ayağa kalksın ve silâhlarını da (yanlarında) tutsunlar. Onlar secde ettikleri zaman, (sonraki ekip) arkanızda olsunlar. Ve kulluk görevini (namazı) yerine getirmemiş sonraki bir zümre gelsin ve senin beraberinde kulluk görevini (namazı) yerine getirsinler, sakınma tedbirlerini ve silâhlarını (yanlarında) tutsunlar. Gerçeği örtmüş olan kimseler gönülden arzu etti ki, silâhlarınızdan ve yararlılıklarınızdan duyarsız kalasınız da üzerinize bir tek saldırıyla saldırsınlar. Ve eğer yağmurdan bir rahatsızlık olur veya siz hasta olursanız, silâhlarınızı (başka bir yere) koymanızda, hiçbir sakınca sizin üzerinize olmaz. Ve siz sakınma tedbirinizi (yine de yanınızda) tutun. Şüphesiz ki Allah, bir alçaltıcı azabı o gerçeği örtücüler için hazırlamıştır.
103- Böylece siz o kulluk görevini (namazı) yerine getirdiğiniz zaman, artık Allah'ı ayakta olarak ve oturarak ve yanlarınız üzereyken (her durumda) hatırlayın. Yatıştığınız zaman ise, o kulluk görevini (namazı kısaltmadan) ayakta tutun. Şüphesiz o kulluk görevi (namaz) o inananların üzerine bir vakitlenmiş yazgıdır.
104- Ve siz, o topluluğun peşine düşmekte sakın dirençsizlik göstermeyin. Eğer siz acı duyar oluyorsanız, şüphesiz ki onlar da sizin acı duyar olduğunuz gibi acı duyuyorlar. Ve siz onların Allah'tan beklemeyecekleri şeyleri bekliyorsunuz. Ve Allah, her şeyi bilicidir, mutlak bilgedir.
105- Şüphesiz ki biz o kitabı sana o insanların arasında Allah'ın sana gösterdiği şeyle karar vermen için o gerçekle indirdik. Ve sen hainler için bir çekişen sakın olma.
106- Ve sen, Allah'a bağışlama iste. Şüphesiz ki Allah, çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.
107-Ve sen, kendi benliklerine hainlik etmekte olan kimselerden yana da sakın söz dalaşı yapma. Şüphesiz ki Allah, hainlikte direnen günahkâr olan kimseleri sevmez.
108- Onlar, (ihanetlerini) o insanlardan saklı tutabilirler, oysa Allah'tan saklı tutamazlar. Oysa O, o söylenenden hoşnut olmayacağı şeyleri gece planlamakta oldukları zaman onların beraberindedir. Ve Allah, onların işlemekte oldukları şeyleri kuşatıcıdır.
109- İşte siz şunlarsınız ki o yakın yaşamda onlardan yana söz dalaşı yaptınız, peki ya o kalkışın günü Allah'a karşı onlardan yana kim söz dalaşı yapacak? Ya da kim onlara bir dayanak olacak?
110- Ve kim bir kötülük işler veya kendi benliğine haksızlık yapar sonra da Allah'a bağışlama isterse, Allah'ı çok bağışlayıcı, şefkati sürekli olarak bulacaktır.
111- Ve kim bir günah kazanırsa, onu ancak ve ancak kendi benliğine karşı kazanır. Ve Allah her şeyi bilicidir, mutlak bilgedir.
112- Ve kim bir kusur ya da günah kazanır, sonra da onu işlemeyen birine atarsa, kesinlikle bir dehşetli yalan ve bir apaçık günah yüklenmiştir.
113- Ve eğer Allah'ın lütfu ve kendi şefkati senin üzerinde olmasaydı, içlerinden bir zümre kesinlikle seni saptırmaya yeltenirdi. Oysa onlar kendi benliklerinden başkasını saptırmıyorlar ve sana da hiçbir şekilde zarar veremiyorlar. Ve Allah o kitabı ve o bilgeliği senin üzerine indirmiş ve sana biliyor olmadığın şeyleri öğretmiştir. Ve (böylelikle) Allah'ın lütfu senin üzerinde çok büyük olmuştur.
114- Onların gizli konuşmalarının birçoğunda hiçbir hayır yoktur. Bir bağışı veya benimsenmişi veya o insanların arasını bir düzeltmeyi buyurmuş olan kimsenin ki başka. Ve kim Allah'ın hoşnutluğunun peşine düşmek için bunu yaparsa, artık biz ona ileride çok büyük ödül vereceğiz.
115- Ve kim kendisine o doğruya iletenin apaçık belli olması sonrasından o elçiyle ayrışır ve o inananların yolundan başkasını izlerse, biz onu yakınlaştığı şeye yakınlaştıracak ve (sonunda) onu cehenneme yaslandıracağız. Ve ne bir kötü varış yeridir.
116- Şüphesiz ki Allah, kendisine ortak koşulmasını (hesap gününde) bağışlamaz ve bunun berisinden olan şeyi kime dilerse bağışlar. Ve kim Allah'a ortak koşarsa, o kesinlikle bir uzak sapkınlıkla sapmıştır.
117- Onlar, O'nun berisinden birtakım dişilerden başkasını çağırmıyorlar. Ve onlar, bir inatçı şeytandan başkasını çağırmıyorlar.
118- 119- Allah onu dışlamış ve o da: "Ant olsun ki ben senin kullarından bir belirlenmiş hisseyi kesinlikle ve kesinlikle kendime edineceğim. Ve ant olsun ki ben onları kesinlikle ve kesinlikle saptıracağım ve kesinlikle ve kesinlikle onların boş arzularda bulunmalarını sağlayacağım ve kesinlikle ve kesinlikle onlara buyuracağım da o gönenç sağlayan hayvanların kulaklarını yaracaklar ve kesinlikle ve kesinlikle onlara emredeceğim de, Allah'ın yaratışını başkalaştıracaklar" demişti. Kim o şeytan'ı Allah'ın berisinden bir yakın edinirse, o kesinlikle bir apaçık ziyanla ziyan etmiştir.
120- O, onlara söz veriyor ve onların boş arzularda bulunmalarını sağlıyor. Ve o şeytan onlara bir aldatmadan başkasını söz vermiyor.
121- İşte onlar var ya, onların sığınacak yeri cehennemdir ve onlar ondan bir kaçış yeri de bulamayacaklar.
122- Ve o kimseler ki, inanmışlar ve o düzgün işleri işlemişlerdir, biz onları bahçelere girdireceğiz ki, onların altından o nehirler akar, onların içinde sonsuza dek sürekli kalıcılardır. (Bu), Allah'ın gerçek olarak söz vermesidir. Ve sözce Allah'tan daha doğru sözlü kimdir?
123- (Bu söz) sizin boş arzularınıza ve o kitabın mensuplarının boş arzularına göre değildir. Kim bir kötülük işlerse, onunla karşılık görecektir. Ve kendisi için Allah'ın berisinden bir yakın ve bir yardımcı da bulamayacaktır.
124- Ve bir erkekten veya bir dişiden kim kendisi bir inanan olarak o düzgün işleri işlerse, artık onlar o bahçeye girecekler ve bir çekirdek kadar haksızlığa uğratılmayacaklardır.
125- Ve yükümlülük bakımından daha iyi kimdir o kimseden ki o, kendi yüzünü iyilik eden olarak Allah'a teslim etmiş ve (fıtrat yasalarına) meylederek İbrahim'in inanç çizgisini izlemiştir? Ve Allah İbrahim'i bir dost edinmişti.
126- O göklerde ne varsa ve o yerde ne varsa, Allah'ındır. Ve Allah, her bir şeyi kuşatıcıdır.
127- Ve onlar senden o kadınlar hakkında görüş bildirmeni istiyorlar. Sen de ki: "Allah, onlar hakkında size görüş bildiriyor. Ve sizin kendilerine yazılmış şeyi vermeyip onlarla evlenmeye ilgi duyduğunuz o kadınların yetimleri ve o çocuklardan zayıf düşürülmüşler ve o yetimlere karşı sizin hakkaniyeti ayağa kaldırmanız hakkında size o kitapta peşi sıra okunmakta olan şey var. Ve siz bir hayırdan ne işliyorsanız, şüphesiz ki Allah, onu en iyi bilicidir."
128- Ve eğer bir kadın kocasından bir (geçimsizlikle) yükselme veya bir ilgisizlikten kaygılanırsa, karı ve kocanın aralarını bir uzlaşıyla düzeltmelerinde hiçbir sakınca her ikisinin de üzerine olmaz. Ve o uzlaşı, daha hayırlıdır. Ve o benlikler o tamahkarlığa hazırlanmıştır. Ve eğer siz iyi davranırsanız ve korunursanız, şüphesiz ki Allah, sizin işlemekte olduğunuz şeyleri en iyi haber alıcıdır.
129- Ve eğer siz ne kadar düşkün olsanız da, o kadınların arasında eşit davranmaya asla güç yetiremeyeceksiniz. Öyleyse siz bütün meylinizle (bir kadına) sakın meyletmeyin ki, diğerini (askıya) asılmış gibi bırakmayın. Ve eğer siz düzeltirseniz ve korunursanız, şüphesiz ki Allah, çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.
130- Ve eğer ikisi ayrılırlarsa, Allah her birini kendi kapsayıcılığından (vererek) ihtiyaçsızlaştıracaktır. Ve Allah, her şeyi kapsayıcıdır, mutlak bilgedir.
131- Ve o göklerde ne varsa ve o yerde ne varsa, Allah'ındır. Ve ant olsun ki biz, sizden önce o kitap verilmiş olan kimselere ve size de "Siz, Allah'a karşı korunun" diye tembihledik. Ve eğer siz gerçeği örterseniz, şüphesiz ki göklerde ne varsa ve yerde ne varsa Allah'ındır. Ve Allah, bir ihtiyaçsızdır, bir övgüye çok layıktır.
132- Ve o göklerde ne varsa ve o yerde ne varsa, Allah'ındır. Ve Allah dayanak olarak yeter.
133- Eğer O dilerse sizi giderir de ey o insanlar ve (yerinize) sonrakileri getirir. Ve Allah, buna güç yetiricidir.
134- Kim o yakın (yaşam) dönüşümünü isterse, artık o yakın (yaşamın) ve o sonraki (yaşamın) dönüşümü Allah'ın yanındadır. Ve Allah, her şeyi işiticidir, her şeyi görücüdür.
135- Ey inanmış olan kimseler, eğer kendi benlikleriniz veya anne baba ve o en yakınlar aleyhine de olsa, siz Allah için hakkaniyeti ayakta tutan tanıklar olun. Eğer (davalı ve davacı) bir ihtiyaçsız veya bir muhtaç olsa da, bu durumda Allah her ikisine de daha yakındır. Öyleyse siz eşit davranmada o keyfi eğilimi sakın izlemeyin. Ve eğer siz eğip büker veya ilgisiz kalırsanız artık şüphesiz ki Allah, sizin işlemekte olduğunuz şeyleri en iyi haber alıcıdır
136- Ey inanmış olan kimseler, siz inanın Allah'a ve kendi elçisine ve o kitaba ki onu kendi elçisinin üzerine indirmiştir ve o kitaba ki onu önceden indirmiştir. Ve kim Allah'ı ve O'nun meleklerini ve O'nun kitaplarını ve O'nun elçilerini ve o sonraki günü (reddederek) örterse, o kesinlikle bir uzak sapkınlıkla sapmıştır.
137- Şüphesiz ki o kimseler, (önce) inanmışlar, sonra gerçeği örtmüşler, sonra inanmışlar, sonra (yine) gerçeği örtmüşler, sonra da gerçeği örtmeyi artırmışlardır, Allah onları asla bağışlayacak değildir ve onları bir yola iletecek de değildir.
138- Sen o ikiyüzlüler müjdele, çünkü çok acı verici azap onlar içindir.
139- Onlar öyle kimselerdir ki, o inananların berisinden o gerçeği örtücüleri yakınlar ediniyorlar. Onlar, o üstünlüğün peşine onların yanında mı düşüyorlar? Oysa şüphesiz ki o mutlak üstünlük, bütünüyle Allah'ındır.
140- Ve O, size o kitapta kesinlikle: "Siz, Allah'ın delillerini, onlar örtülüyor ve onlarla alay ediliyor olarak işittiğiniz zaman, kendileri sözün başkasına dalıncaya kadar, artık onların beraberinde sakın oturmayın, aksi takdirde şüphesiz ki sizler de onların örneği gibisiniz." diye (öğüt) indirmiştir. Şüphesiz ki Allah, o ikiyüzlüleri ve o gerçeği örtücülerin tümünü cehennemde toplayıcıdır.
141- Onlar öyle kimselerdir ki, sizi bekleyip dururlar. Yok eğer size Allah'tan bir fetih olursa onlar: "Biz, sizin beraberinizde değil miydik?" derler. Ve eğer o gerçeği örtücüler için bir hisse olursa onlar: "Biz, sizin alanınızda (beraberce) o inananlar(ın zararın)dan alıkoymadık mı?" derler. Artık Allah, o kalkışın günü sizin aranızda karar verecektir. Ve Allah, o gerçeği örtücülere, o inananlara karşı asla bir yol vermeyecektir.
142- Şüphesiz o ikiyüzlüler (akıllarınca) Allah'ı aldatıyorlar, Oysa O, onları aldatandır. Ve onlar o kulluk görevine (namaza) kalktıkları zaman üşenerek kalkıyorlar, o insanlara gösteriş yapıyorlar ve onlar Allah'ı pek az olsun hatırlamazlar.
143- Bunun (iki taraf) arasında bocalayanlar olarak. Ne bunlara ve ne de şunlara (karşı net bir duruş sergilemezler). Ve kimi ki Allah onu saptırırsa, artık sen onun için bir yol asla bulamazsın.
144- Ey inanmış olan kimseler, siz o gerçeği örtücüleri o inananların berisinden yakınlar sakın edinmeyin. Siz, kendinize karşı Allah'a bir apaçık yetki vermek mi istiyorsunuz?
145- Şüphesiz ki o ikiyüzlüler, o ateşten o en aşağı katmandadır. Ve sen onlar için bir yardımcı asla bulamazsın.
146- İtaate dönmüş ve (durumlarını) düzeltmiş ve Allah'a sımsıkı sarılmış ve kendilerinin yükümlülüğünü sadece Allah'a özgülemiş olan kimseler başka. Artık onlar o inananların beraberindedir. Ve Allah, o inananlara ileride çok büyük ödül verecektir.
147- Eğer siz şükrederseniz ve inanırsanız, Allah sizin azabınızı ne yapacak? Ve Allah, şükrün karşılığını vericidir, her şeyi bilicidir.
148- Allah o söylenenden, o kötü olanının açığa vurmasını sevmez, haksızlık yapılmış kimse başka. Ve Allah, her şeyi işiticidir, her şeyi bilicidir.
149- Eğer siz bir hayrı belirgin kılarsanız veya onu saklı tutarsanız veya bir kötülükten yok sayarsanız, artık şüphesiz ki Allah da (kötülükleri) yok sayıcıdır, güç yetiricidir.
150- 151- Şüphesiz ki o kimseler, Allah'ı ve O'nun elçilerini(n getirdiklerini) örtüyorlar ve Allah ve O'nun elçilerinin arasını ayrıştırmak istiyorlar ve: "Biz, bir kısmına inanırız ve bir kısmını örteriz" diyorlar ve bu ikisi arasında bir yol edinmek istiyorlar. İşte onlar, o gerçek örtücülerin ta kendileridir. Ve biz gerçeği örtücüler için bir alçaltıcı azap hazırlamışızdır.
152- Ve o kimseler ki, Allah'a ve O'nun elçilerine inanmışlar ve onlardan hiçbirinin arasını ayrıştırmamışlardır. İşte onlara ödülleri ileride verilecektir. Ve Allah, çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.
153- O kitabın mensupları senden onların üzerine gökten bir kitap indirmeni talep ediyor. Onlar bundan daha büyüğünü kesinlikle Musa'ya talep etmişler: "Sen, bize Allah'ı açıkça göster" demişlerdi. Bunun üzerine haksızlıkları nedeniyle onları o yıldırım tutmuştu. Sonra onlar kendilerine o apaçık belgeler gelmesi sonrasından o buzağıyı (tanrı) edinmişlerdi de biz bu (hataları)ndan da yok saymış ve Musa'ya bir apaçık yetki vermiştik.
154- Yeminle bağlanmış sözleri nedeniyle biz onların üstlerine Tur'u yükseltmiş ve onlara: "Siz, o kapıdan boyun eğerek girin" demiş ve yine biz onlara: "Siz, odinlenme (günün)de sakın aşırı gitmeyin" demiş ve onlardan bir yeminle bağlanmış kaskatı söz almıştık.
155- Yeminle bağlanmış sözlerini bozmaları ve Allah'ın delillerini örtmeleri ve o habercileri bir gerçek olmaksızın öldürmeleri ve onların: "Kalplerimiz (senin bizi çağırdığına karşı) kılıflıdır" demeleri nedeniyle ki; Aksine, gerçeği örtmeleri sebebiyle Allah onların (kalplerin) üzerine damga vurmuştur. Artık onlar pek az olsun inanmazlar*.
* Galilen kelimesinin azlık dışında hiçlik anlamı da vardır. (Keşşaf) Burada hiçbir Yahudinin inanmaması bağlamın kastettikleri ile alakalı olduğu dikkate alınmalıdır.
156- Ve bir de onların gerçeği örtmeleri ve Meryem'in üzerine çok dehşetli büyük yalan demeleri...
157- Ve onların: "Şüphesiz ki biz Allah'ın elçisi Meryem'in oğlu İsa Mesih'i öldürdük" demeleri. Ve onlar onu öldüremediler de onu asamadılar da. Fakat o kendilerine benzetildi. Ve şüphesiz ki onun hakkında aykırılığa düşen kimseler, ondan yana kesinlikle bir kararsızlık içindedirler. Kendilerinin, onun hakkında o kanıyı izlemekten başka hiçbir bilgileri yoktur. Ve onlar onu kesinkes öldüremediler.
158- Aksine, Allah onu kendisine yükseltti. Ve Allah, mutlak üstündür, mutlak bilgedir.
159- Ve o kitabın mensuplarından kimse yoktur ki onun (İsa'nın) ölümünden önce ona (İsa'ya) kesinlikle ve kesinlikle inanmasın. Ve o kalkışın günü o da (İsa) kendilerine bir tanık olacaktır.
160- 161- Yahudi* kimselerden bir kısmının haksızlıkları nedeniyle ve birçoklarını Allah'ın yolundan uzaklaştırmaları ve o faizi almaları oysa ki ondan kesinlikle vazgeçirilmişlerdi ve o insanların mallarını o geçersizlikle yemeleri nedeniyle, serbestleştirilmiş (bazı) temizleri biz kendilerine yasaklaştırdık. Ve biz onlardan o gerçeği örtenler için çok acı verici azap hazırladık.
* Yahudi anlamı verilen Hadü kelimesinin kök anlamı "yanlıştan dönmek" bunun için Araf s. 156. ayetine bakılabilir.
162- Fakat onlardan o bilgide derinleşenler ve o inananlar, sana indirilmiş olan şeye ve senden önce indirilmiş olan şeye inanırlar. Ve biz, o kulluk görevini ayakta tutanlara ve o arınmayı yerine getirenlere ve Allah'a ve o sonraki güne inananlara, işte onlara yakında çok büyük ödül vereceğiz.
163- Şüphesiz ki biz Nuh'a ve ondan sonraki o habercilere vahyettiğimiz gibi sana da vahyettik. Ve biz İbrahim'e ve İsmail'e ve İshak'a ve Yakub'a ve o torunlara ve İsa'ya ve Eyyub'a ve Yunus'a ve Harun'a ve Süleyman'a da vahyettik. Ve biz Davud'a da (vahyimizi) yazılı metin (Zebur) halinde verdik.
164- Ve öyle elçiler (gönderdik) ki biz onları önceden sana kesinlikle anlattık ve öyle elçiler (gönderdik) ki biz onları sana anlatmadık. Ve Allah Musa ile sözlü olarak iletişim kurdu.
165- Müjdeleyiciler ve uyarıcılar olarak elçiler (gönderdik) ki o elçilerden sonra o insanların Allah'a karşı bir delili olmasın. Ve Allah, mutlak üstündür, mutlak bilgedir.
166- Fakat Allah sana indirdiği şeye tanıklık eder ki O, onu kendi bilgisiyle indirmiştir. Ve o melekler de tanıklık ederler. Ve Allah tanık olarak yeter.
167- Şüphesiz ki o kimseler gerçeği örttmüşlerdir ve Allah'ın yolundan uzaklaştırmışlardır, onlar kesinlikle bir uzak sapkınlıkla sapmışlardır.
168- Şüphesiz ki o kimseler gerçeği örtmüşler ve haksızlık yapmışlardır, Allah onları kesinlikle bağışlayacak değildir ve onları kesinlikle bir yola iletecek de değildir.
169- Cehennem yolu başka, onda sonsuza dek kalıcılardır. Ve bu, Allah'a göre bir kolaylıktır.
170- Ey o insanlar o elçi size, kendi Efendinizden kesinlikle o gerçeği getirmiştir. Öyleyse kendinize bir hayır olarak siz inanın. Ve eğer siz gerçeği örterseniz, şüphesiz ki o göklerde ve o yerde ne varsa Allah'ındır. Ve Allah, her şeyi bilicidir, mutlak bilgedir.
171- Ey o kitabın mensupları, siz kendinizin yükümlülüğünde sakın ileri gitmeyin ve Allah'a karşı o gerçekten başkasını sakın söylemeyin. Meryem'in oğlu İsa Mesih, ancak ve ancak Allah'ın elçisi ve O'nun bir kelimesidir. O, onu Meryem'e karşılaştırmıştır ve O'ndan bir esintidir. Öyleyse siz Allah'a ve O'nun elçilerine inanın ve "(Tanrı) üçtür" sakın demeyin. (Bunu demekten) kendinize bir hayır olarak vazgeçin. Allah, ancak ve ancak bir tek tanrıdır. O, bir çocuk sahibi olmaktan münezzehtir. O göklerde ne varsa ve o yerde ne varsa O'nundur. Ve Allah dayanak olarak yeter.
172- Mesih ve o yakınlaştırılmış melekler, (hesap gününde) Allah'a bir kul olmaktan asla kaçınmayacaktır. Ve kim O'na kulluk etmekten kaçınır ve büyüklük taslarsa, artık O onları yakında kendisine toplu olarak sürüp toplayacaktır.
173- Şimdi, inanmış ve o düzgün işleri işlemiş olan kimselere gelince, O onların ödüllerini tastamam verecek ve kendi lütfundan da artıracaktır. Ve kaçınmış ve büyüklük taslamış olan kimselere gelince, artık O onları çok acı verici azapla azaplandıracaktır. Onlar, Allah'ın berisinden bir yakını ve bir yardımcıyı kendileri için bulamayacaklardır.
174- Ey o insanlar size, kendi Efendinizden bir sağlam kanıt kesinlikle gelmiştir ve biz size bir apaçık ışık indirdik.
175- Şimdi Allah'a inanmış ve O'na sımsıkı sarılmış olan kimselere gelince, artık O onları kendisinden bir şefkate ve lütfa girdirecek ve onları kendisine bir dosdoğru yoluna ilecektir.
176- Onlar senden görüş bildirmeni istiyorlar. Sen de ki: "Allah, Kelale (babası ve çocuğu olmayan) hakkında size görüş bildiriyor. Eğer bir erkek yok olur (ölür), onun da bir çocuğu yok bir kız kardeşi varsa, bu durumda bıraktığı şeyin yarısı onadır. Ve eğer onun (kız kardeşin) bir çocuğu yoksa, o (erkek kardeş) ona mirasçı olur. Yok eğer (varis) iki kız kardeş olursa, bıraktığı şeyin üçte ikisi onlaradır. Ve eğer kardeşler adamlar ve kadınlar olmuşlarsa, artık erkek için o iki dişinin hissesi vardır." Allah size saparsınız diye açıklıyor. Ve Allah, her bir şeyi en iyi bilicidir.
