AL-İ İMRAN SURESİ ÇEVİRİSİ

الٓمٓۚ

1- Elif, Lâm, Mim.

اَللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ الْحَيُّ الْقَيُّومُۜ

2- Allah, O'ndan başka hiçbir tanrı yoktur. O, yaşayandır, ayaktadır (her an yönetimdedir). 

نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَاَنْزَلَ التَّوْرٰيةَ وَالْاِنْج۪يلَۙ

3- O, o kitabı senin üzerine o gerçekle indirdi o şeyi doğrulayıcı olarak ki o kendisinin önündedir ve O Tevrat'ı ve İncil'i de indirmişti. 

مِنْ قَبْلُ هُدًى لِلنَّاسِ وَاَنْزَلَ الْفُرْقَانَۜ اِنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا بِاٰيَاتِ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَد۪يدٌۜ وَاللّٰهُ عَز۪يزٌ ذُوانْتِقَامٍ

4- Önceden insanlar için yol gösterici olarak ve O (doğru ile yanlışı) ayıran (Furkan)ı da indirmişti. Şüphesiz ki o kimseler Allah'ın delillerini örtmüşlerdir, bir çetin azap onlar içindir. Ve Allah mutlak güçlüdür, öç sahibidir.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَخْفٰى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِي الْاَرْضِ وَلَا فِي السَّمَٓاءِۜ 

5- Şüphesiz ki Allah, Yerde ve Gökte, hiçbir şey O'nun üzerine saklı kalmaz.

هُوَ الَّذ۪ي يُصَوِّرُكُمْ فِي الْاَرْحَامِ كَيْفَ يَشَٓاءُۜ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يمُ 

6- O ki, sizi o rahimlerde nasıl dilerse öyle şekillendiriyor. O'ndan başka tanrı yoktur. O, mutlak güçlüdür, mutlak bilgedir.

هُوَ الَّـذ۪ٓي اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ اٰيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتَابِ وَاُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌۜ فَاَمَّا الَّذ۪ينَ ف۪ي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَٓاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَٓاءَ تَأْو۪يلِه۪ۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْو۪يلَهُٓ اِلَّا اللّٰهُۢ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ اٰمَنَّا بِه۪ۙ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَاۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّٓا اُو۬لُوا الْاَلْبَابِ 

7- O ki, o kitabı senin üzerine indirdi. Sağlamlaştırılmış deliller ondan bir kısmıdır ki, onlar o kitabın anasıdır ve diğerleri ise benzeşenlerdir. Şimdi o kimselere gelince ki bir yamukluk onların kalplerindedir, onlar o ayartma(yı körükleme) peşine düşmek ve onun neticesinin peşine düşmek için, ondan benzeşene uyarlar. Oysa neticesini kimse biliyor, Allah başka. Ve o bilgide derinleşenler ise: "Biz ona inandık her biri Efendimizin yanındandır" derler. Ve bunu da iyice hatırlamıyor, o saf aklın sahipleri başka.

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ اِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةًۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ ﴿٨﴾ رَبَّنَٓا اِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لَا رَيْبَ ف۪يهِۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْم۪يعَادَ۟

8- 9- (O saf akıl sahipleri ki): "Ey Efendimiz, sen bizi doğruya ilettikten sonra kalplerimizi yamultma ve bize kendi katından bir şefkat bahşet. Şüphesiz ki sen, o bolca bahşedenin ta kendisisin. Ey Efendimiz, şüphesiz ki sen bir gün için o insanların toplayıcısısın ki onda hiçbir kuşku yoktur. Şüphesiz ki Allah, o verdiği söze aykırı davranmaz" (derler).

اِنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ اَمْوَالُهُمْ وَلَٓا اَوْلَادُهُمْ مِنَ اللّٰهِ شَيْـٔاًۜ وَاُو۬لٰٓئِكَ هُمْ وَقُودُ النَّارِۙ

10-  Şüphesiz ki o kimseler gerçeği örtmüşlerdir, kendi malları ve çocukları Allah'tan (gelecek) hiçbir şeyi onlardan asla ihtiyaçsız bırakmayacaktır. Ve işte onlar, o ateşin yakıtının ta kendileridir.

كَدَأْبِ اٰلِ فِرْعَوْنَۙ وَالَّذ۪ينَ مِنْ قَبْلِهِمْۜ كَذَّبُوا بِاٰيَاتِنَاۚ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوبِهِمْۜ وَاللّٰهُ شَد۪يدُ الْعِقَابِ

11- (Onların gidişatı), Firavun'un hanedanı ve o kimselerin gidişatı gibidir ki kendilerinden öncedir. Onlar bizim (gözle görülen) delillerimizi yalanlamışlardı. Bu yüzden Allah onları, peşlerine takılı suçları nedeniyle tutuvermişti. Ve Allah, o sonuçlandırması çok çetindir.

قُلْ لِلَّذ۪ينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ اِلٰى جَهَنَّمَۜ وَبِئْسَ الْمِهَادُ

12- Sen o kimselere de ki onlar gerçeği örtmüşlerdir: "Siz yakında yenileceksiniz ve cehenneme sürülüp toplanacaksınız. Ve ne kötüdür o döşek."

قَدْ كَانَ لَكُمْ اٰيَةٌ ف۪ي فِئَتَيْنِ الْتَقَتَاۜ فِئَةٌ تُقَاتِلُ ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ وَاُخْرٰى كَافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِۜ وَاللّٰهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِه۪ مَنْ يَشَٓاءُۜ اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِاُو۬لِي الْاَبْصَارِ

13- Kesinlikle (gözle görülen) bir delil şu iki karşı birlikte sizin içindir ki birbiri ile karşılaşmıştır. Bir karşı birlik Allah'ın yolunda öldürüşüyor ve diğeri ise gerçeği örtücü idi. Onlar (yani Allah'ın yolunda savaşan birlik, örtücü birliğin daha fazla olmasına rağmen) onları o gözün görüşü ile kendilerinin (sadece) iki katı olarak görüyorlardı. Ve Allah, kim dilerse kendisinin yardımı ile güçlendirir. Şüphesiz ki o doğru görüş sahipleri için bir ders kesinlikle bundadır

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَٓاءِ وَالْبَن۪ينَ وَالْقَنَاط۪يرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِۜ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَاللّٰهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَاٰبِ

14- O insanlar için o kadınlardan* ve o oğullardan ve o kantarlarca yığılmış o altından ve o gümüşten ve o alametlenmiş atlardan ve o gönenç sağlayan hayvanlardan ve o ekinlerden o şiddetli arzuların sevgisi, süslenmiştir. Bu (sayılanlar), o yakın yaşamın bir yararıdır. Ve Allah, o dönülecek yerin yerin iyisi O'nun  yanındadır. 

*Kur'an'ın erkek merkezli bir dil kullanması burada dikkate alınmalıdır. Bazı art niyetli kimseler ayetteki o insanlar kelimesinin içinde kadınların da olduğu dolayısı ile kadınların kadınlara karşı bir şehvet duyabileceği gibi bir anlam ortaya atabilmektedir. Kur'an'ın böyle bir gayri ahlakiliğe meydan verecek bir ifade kullanmayacağı açıktır. Bu durumda tağlib kuralı gereği kadınların erkeklere, erkeklerin de kadınlara olan şehvet duygusunun süslenmiş olduğu ayette belirtilmektedir.

قُلْ اَؤُ۬نَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذٰلِكُمْۜ لِلَّذ۪ينَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْر۪ي مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُ خَالِد۪ينَ ف۪يهَا وَاَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللّٰهِۜ وَاللّٰهُ بَص۪يرٌ بِالْعِبَادِۚ

15- Sen de ki: "Ben size bundan daha hayırlısını haberlendireyim mi? Kendilerinin efendisinin yanından bahçeler ki onların altından o nehirler akar, onların içinde sürekli kalıcılardır ve temizlenmiş eşler ve Allah'tan bir hoşnutluk korunmuş kimseler içindir" Ve Allah, o kulları en iyi görücüdür.

اَلَّذ۪ينَ يَقُولُونَ رَبَّنَٓا اِنَّنَٓا اٰمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِۚ ﴿١٦﴾ اَلصَّابِر۪ينَ وَالصَّادِق۪ينَ وَالْقَانِت۪ينَ وَالْمُنْفِق۪ينَ وَالْمُسْتَغْفِر۪ينَ بِالْاَسْحَارِ 

16- 17- Onlar öyle kimselerdir ki: "Ey Efendimiz, şüphesiz ki biz inandık, artık sen bizim peşimize takılı suçlarımızı bize bağışla ve bizi o ateşin azabından koru" derler. (Onlar), o direnç gösterenler ve o doğru söyleyenler ve o gönülden bağlananlar ve o dağıtanlar ve o seherlerde bağışlanma isteyenlerdir.

شَهِدَ اللّٰهُ اَنَّهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ وَالْمَلٰٓئِكَةُ وَاُو۬لُوا الْعِلْمِ قَٓائِماً بِالْقِسْطِۜ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يمُۜ

18- Allah tanıklık etmiştir ki gerçek şu; O'ndan başka hiçbir tanrı yoktur ve o melekler ve o bilginin sahipleri de o hakkaniyeti ayakta tutucu olarak (tanıklık etmiştir ki ) O'ndan başka tanrı yoktur. (O), mutlak güçlüdür, mutlak bilgedir.

اِنَّ الدّ۪ينَ عِنْدَ اللّٰهِ الْاِسْلَامُ۠ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ اِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَٓاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْۜ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاٰيَاتِ اللّٰهِ فَاِنَّ اللّٰهَ سَر۪يعُ الْحِسَابِ

19- Şüphesiz ki Allah'ın yanında o (geçerli) yükümlülük, İslam'dır. Ve aykırı düşmedi o kimseler ki kendilerine o kitap verilmişti, o bilginin kendilerine gelmesinin ardından kendilerinin arasındaki haddi aşmaları başka. Ve kim Allah'ın delillerini örterse, artık şüphesiz ki Allah, o hesabın çok hızlı görenidir.

فَاِنْ حَٓاجُّوكَ فَقُلْ اَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلّٰهِ وَمَنِ اتَّـبَعَنِۜ وَقُلْ لِلَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ وَالْاُمِّيّ۪نَ ءَاَسْلَمْتُمْۜ فَاِنْ اَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْاۚ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُۜ وَاللّٰهُ بَص۪يرٌ بِالْعِبَادِ۟ 

20- Yok eğer onlar seninle tartışırlarsa, artık sen de ki: "Ben yüzümü Allah'a teslim ettim ve o kimse de (teslim etti) bana uymuştur." Ve sen o kimselere de ki o kitap verilmiştir ve o anasından doğduğu gibidir: "Siz de teslim oldunuz mu?" Yok eğer onlar teslim olurlarsa, kesinlikle doğruyu bulmuşlardır.  Ve eğer onlar (başka tarafa) yakınlaşırlarsa, artık ancak ve ancak o ulaştırma senin üzerinde olandır. Ve Allah, o kulları en iyi görücüdür.

اِنَّ الَّذ۪ينَ يَكْفُرُونَ بِاٰيَاتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيّ۪نَ بِغَيْرِ حَقٍّۙ وَيَقْتُلُونَ الَّذ۪ينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِۙ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَل۪يمٍ 

21- Şüphesiz ki o kimseler, Allah'ın delillerini örtüyorlar ve o habercileri hiçbir haklı gerekçe olmaksızın öldürüyorlar ve o insanlardan hakkaniyeti buyuran kimseleri öldürüyorlar, bu yüzden sen onları çok acı verici bir azabla müjdele.

اُو۬لٰٓئِكَ الَّذ۪ينَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۘ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِر۪ينَ

22- İşte onlar öyle kimselerdir ki, onların o yakında ve o sonrakinde işledikleri boşa gitmiştir. Ve yardımcılardan hiçbiri de onlar için olmayacaktır.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذ۪ينَ اُو۫تُوا نَص۪يباً مِنَ الْكِتَابِ يُدْعَوْنَ اِلٰى كِتَابِ اللّٰهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَر۪يقٌ مِنْهُمْ وَهُمْ مُعْرِضُونَ

23- Sen görmedin mi o kimseleri ki, o kitaptan bir hisse verilmişti? Onlar Allah'ın kitabına (Tevrat'a) çağrılıyorlar ki o kendilerinin arasında karar versin, sonra onlardan bir bölümü (başka tarafa) yakınlaşıyor, onlar ilgisiz kalıcılardır.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّٓا اَيَّاماً مَعْدُودَاتٍۖ وَغَرَّهُمْ ف۪ي د۪ينِهِمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

24- Bu böyledir çünkü onlar: "O ateş bize asla dokunmacaktır, sayılanmış günler başka" demişlerdi. Ve kendilerinin yükümlülüğünde aldatmıştır o şeyler ki kendileri yakıştırıyor idiler.

فَكَيْفَ اِذَا جَمَعْنَاهُمْ لِيَوْمٍ لَا رَيْبَ ف۪يهِ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ 

25- Peki nasıl olacak biz onları bir gün için topladığımız zaman ki onda hiçbir kuşku yoktur ve her bir benliğe kazandığı şey tastamam ödenecektir ve onlar haksızlığa da uğratılmayacaklardır.

قُلِ اللّٰهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَٓاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَٓاءُۘ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَٓاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَٓاءُۜ بِيَدِكَ الْخَيْرُۜ اِنَّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌ ﴿٢٦﴾ تُولِجُ الَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَتُولِجُ النَّهَارَ فِي الَّيْلِۘ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّۘ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَٓاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ 

26- 27- Sen de ki: "Ey hükümranlığın sahibi Allahı'm, sen o hükümranlığı kime dilersen verirsin ve o hükümranlığı kimden dilersen çekip alırsın ve sen kimi dilersen yüceltirsin ve sen kimi dilersen alçaltırsın. O hayır senin elindedir. Şüphesiz ki sen her şeyin üzerine güç yetiricisin. Sen Geceyi Gündüzün içine geçirirsin ve Gündüzü de Gecenin içine geçirirsin ve o ölüden yaşayanı çıkarırsın ve yaşayandan ölüyü çıkarırsın ve sen kime dilersen de hiçbir kısıtlama olmaksızın rızık verirsin."

لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِر۪ينَ اَوْلِيَٓاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِن۪ينَۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذٰلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللّٰهِ ف۪ي شَيْءٍ اِلَّٓا اَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقٰيةًۜ وَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهُۜ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَص۪يرُ

28- O inananlar, o gerçeği örtücüleri o inananların berisinden yakınlar sakın edinmesin. Ve kim bunu yaparsa artık o, Allah'tan hiçbir şey üzerinde değildir, onlardan korunma gereği başka. Ve Allah sizi kendisinin benliğinden sakındırıyor. Ve o varış yeri yalnızca Allah'adır.

قُلْ اِنْ تُخْفُوا مَا ف۪ي صُدُورِكُمْ اَوْ تُبْدُوهُ يَعْلَمْهُ اللّٰهُۜ وَيَعْلَمُ مَا فِي السَّمٰوَاتِ وَمَا فِي الْاَرْضِۜ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌ

29- Sen de ki: "Eğer siz o şeyi saklı tutsanız da ki göğüslerinizdedir veya onu ortaya dökseniz de, Allah onu bilir. Ve O bilir o şeyleri ki Göklerdedir ve o şeyleri ki Yerdedir. Ve Allah, her şeyin üzerine güç yetiricidir."

 يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراًۚۛ وَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُٓوءٍۚۛ تَوَدُّ لَوْ اَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُٓ اَمَداً بَع۪يداًۜ وَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهُۜ وَاللّٰهُ رَؤُ۫فٌ بِالْعِبَادِ۟

30- O gün her bir benlik hazır olarak bulacak o şeyleri ki hayırdan  işlemiştir. Ve o şeyleri ki kötülükten işlemiştir. O, gönülden arzu edecek ki keşke onunla kendisi arasında uzak bir süre olsun. Ve Allah sizi kendisinin benliğinden sakındırıyor. Ve Allah, o kullara karşı çok acıyıcıdır.

قُلْ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّٰهَ فَاتَّبِعُون۪ي يُحْبِبْكُمُ اللّٰهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْۜ وَاللّٰهُ غَفُورٌ رَح۪يمٌ

31- Sen de ki: "Eğer siz Allah'ı seviyor iseniz, hemen bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve peşinize takılı suçlarınızı sizin için bağışlasın. Ve Allah çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir."

قُلْ اَط۪يعُوا اللّٰهَ وَالرَّسُولَۚ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْكَافِر۪ينَ

32- Sen de ki: "Siz Allah'a ve o elçiye itaat edin." Yok eğer onlar (başka tarafa) yakınlaşırlarsa, artık şüphesiz ki Allah, o gerçeği örtücüleri sevmez. 

اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰٓى اٰدَمَ وَنُوحاً وَاٰلَ اِبْرٰه۪يمَ وَاٰلَ عِمْرٰنَ عَلَى الْعَالَم۪ينَۙ

ذُرِّيَّةً بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍۜ وَاللّٰهُ سَم۪يعٌ عَل۪يمٌۚ

33- 34- Şüphesiz ki Allah, Adem'i ve Nuh'u ve İbrahim'in hanedanını ve İmran'ın hanedanını bir soy olarak, o tüm insanların üzerine seçti. O soyun bir kısmı bir kısmındandır. Ve Allah, en iyi işiticidir, en iyi bilicidir.

اِذْ قَالَتِ امْرَاَتُ عِمْرٰنَ رَبِّ اِنّ۪ي نَذَرْتُ لَكَ مَا ف۪ي بَطْن۪ي مُحَرَّراً فَتَقَبَّلْ مِنّ۪يۚ اِنَّكَ اَنْتَ السَّم۪يعُ الْعَل۪يمُ

35- Ve bir zaman İmran'ın karısı: "Ey Efendim, şüphesiz ki ben, o şeyi özgürleşmiş olarak sana adadım ki o benim karnımdadır, artık sen benden kabul et. Şüphesiz ki sen, en iyi işiticinin, en iyi bilicinin ta kendisisin" demişti.

فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ اِنّ۪ي وَضَعْتُهَٓا اُنْثٰىۜ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْۜ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْاُنْثٰىۚ وَاِنّ۪ي سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وَاِنّ۪ٓي اُع۪يذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّج۪يمِ 

36- Ne zaman ki o, onu doğurdu: "Ey Efendim, ben onu dişi olarak doğurdum. -oysa Allah o şeyi daha iyi bilendir ki onu doğurmuştur ve (istediği) o erkek, (doğurduğu) o dişi gibi olmayacaktı- Ve şüphesiz ki ben onu Meryem olarak isimlendirdim. Ve şüphesiz ki ben onu ve onun soyunu o taşlanan şeytandan sana sığındırıyorum" demişti.

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَاَنْبَتَهَا نَبَاتاً حَسَناًۙ وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّاۜ كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَۙ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقاًۚ قَالَ يَا مَرْيَمُ اَنّٰى لَكِ هٰذَاۜ قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشَٓاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

37- Bunun üzerine kendisinin Efendisi onu bir iyi kabulle kabullenmiş ve onu bir iyi bitki gibi bitirmiş ve onu Zekeriyya'nın sorumluluğuna vermişti. Her ne zaman Zekeriyya onun üzerine o özel bölüme girdiyse, onun yanında bir rızık bulurdu. O: "Ey Meryem, bu sana neredendir?" dediğinde, o da: "O, Allah'ın yanındandır" derdi. Şüphesiz ki Allah, kim dilerse hiçbir kısıtlama olmaksızın rızık verir.

هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُۚ قَالَ رَبِّ هَبْ ل۪ي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةًۚ اِنَّكَ سَم۪يعُ الدُّعَٓاءِ

38- İşte o anda Zekeriyya, kendi Efendisine çağrı yapmış: "Ey Efendim, sen bana kendi katından bir temiz soy bahşet, şüphesiz ki sen bu çağrının işiticisisin" demişti. 

فَنَادَتْهُ الْمَلٰٓئِكَةُ وَهُوَ قَٓائِمٌ يُصَلّ۪ي فِي الْمِحْرَابِۙ اَنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيٰى مُصَدِّقاً بِكَلِمَةٍ مِنَ اللّٰهِ وَسَيِّداً وَحَصُوراً وَنَبِياًّ مِنَ الصَّالِح۪ينَ

39- Bunun üzerine melekler ona seslendi ki o, özel bölümde ayakta kulluk görevi yerine getiriyordu: "Şüphesiz ki Allah sana  Yahya'yı, Allah'tan bir kelimeyi doğrulayıcı ve saygın ve (arzularını) kısıtlayıcı ve o düzgünlarden bir haberci olarak müjdeliyor."

قَالَ رَبِّ اَنّٰى يَكُونُ ل۪ي غُلَامٌ وَقَدْ بَلَغَنِيَ الْكِبَرُ وَامْرَاَت۪ي عَاقِرٌۜ قَالَ كَذٰلِكَ اللّٰهُ يَفْعَلُ مَا يَشَٓاءُ

40- O: "Ey Efendim, benim için bir oğlan çocuk nasıl olacak? Oysa ki bana (yaşça) o büyüklük kesinlikle ulaşmış ve karım da kısır bir haldedir" demiş, O da: "Durum öyledir, Allah dileyeceği şeyi yapar" demişti.

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ ل۪ٓي اٰيَةًۜ قَالَ اٰيَتُكَ اَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلٰثَةَ اَيَّامٍ اِلَّا رَمْزاًۜ وَاذْكُرْ رَبَّكَ كَث۪يراً وَسَبِّـحْ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ۟ 

41- O: "Ey Efendim, sen bana bir bir delil oluştur" demiş, O da: "Senin delilin, o insanlarla üç gün kelam edememendir, işaret başka. Ve sen Efendini çokça hatırla ve o akşam karanlığı ve o gündüzün erken vakti tesbih et" demişti.

وَاِذْ قَالَتِ الْمَلٰٓئِكَةُ يَا مَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰيكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفٰيكِ عَلٰى نِسَٓاءِ الْعَالَم۪ينَ ﴿٤٢﴾ يَا مَرْيَمُ اقْنُت۪ي لِرَبِّكِ وَاسْجُد۪ي وَارْكَع۪ي مَعَ الرَّاكِع۪ينَ

42- 43- Bir zaman o melekler: "Ey Meryem, şüphesiz ki Allah seni seçti ve temizledi ve o tüm kadınların üzerine seçti. Ey Meryem, sen Efendine gönülden bağlan ve boyun eğ ve o saygıyla eğilenlerin beraberinde saygıyla eğil" demişti.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْـبَٓاءِ الْغَيْبِ نُوح۪يهِ اِلَيْكَۜ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يُلْقُونَ اَقْلَامَهُمْ اَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَۖ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يَخْتَصِمُونَ

44- Bu, o algılanamayanın bir kısım haberlerindendir, biz onu sana vahyediyoruz. Ve onlar Meryem'e onların hangisi sorumlu olacak diye kura oklarını atarlarken sen onların yanında değildin. Ve onlar (bu konuda) birbirleriyle çekişirlerken de sen onların yanında değildin.

اِذْ قَالَتِ الْمَلٰٓئِكَةُ يَا مَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُۗ اِسْمُهُ الْمَس۪يحُ ع۪يسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَج۪يهاً فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّب۪ينَۙ 

وَيُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلاً وَمِنَ الصَّالِح۪ينَ

45- 46- Bir zaman o melekler: "Ey Meryem, şüphesiz ki Allah seni kendisinden bir kelimeyi müjdeliyor. Onun ismi Meryem'in oğlu Mesih İsa'dır o, o yakında ve o sonrakinde hatırlı ve o yakınlaştırılmışlardandır. Ve o, o beşikte ve yetişkinlikte o insanlarla kelam edecek, ve o düzgünlerdendir" demişti.

قَالَتْ رَبِّ اَنّٰى يَكُونُ ل۪ي وَلَدٌ وَلَمْ يَمْسَسْن۪ي بَشَرٌۜ قَالَ كَذٰلِكِ اللّٰهُ يَخْلُقُ مَا يَشَٓاءُۜ اِذَا قَضٰٓى اَمْراً فَاِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

47- O: "Ey Efendim, benim için bir çocuk nasıl olacak oysa ki bana bir beşer dokunmamıştır?" demiş, O da: "Bu böyledir, Allah ne dilerse yaratır. O bir işe karar verdiği zaman, ona ancak ve ancak 'Ol' der, o da hemen oluverir" demişti. 

يُعَلِّمُهُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰيةَ وَالْاِنْج۪يلَۚ ﴿٤٨﴾ وَرَسُولًا اِلٰى بَن۪ٓي اِسْرَٓاء۪يلَ اَنّ۪ي قَدْ جِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْۙ اَنّ۪ٓي اَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطّ۪ينِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ فَاَنْفُخُ ف۪يهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِاِذْنِ اللّٰهِۚ وَاُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ وَاُحْيِ الْمَوْتٰى بِاِذْنِ اللّٰهِۚ وَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَۙ ف۪ي بُيُوتِكُمْۜ اِنَّ ف۪ي ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِن۪ينَۚ ﴿٤٩﴾ وَمُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰيةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذ۪ي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَط۪يعُونِ ﴿٥٠﴾ اِنَّ اللّٰهَ رَبّ۪ي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُۜ هٰذَا صِرَاطٌ مُسْتَق۪يمٌ 

48- 49- 50- 51- Ve O, o kitab'ı ve o bilgeliği ve Tevrat'ı ve İncil'i ona öğretecek. Ve Yakub'un oğullarına bir elçi olarak (gelecek ve): "Şüphesiz ki ben size kendi Efendinizden kesinlikle (gözle görülen) bir delil getirdim. Şüphesiz ki ben sizin için o çamurdan kuşun biçimi gibi yaratırım da ona üflerim, Allah'ın onayıyla o da hemen bir kuş oluverir. Ve ben Allah'ın onayıyla o doğuştan körü ve o abraşı (hastalıktan) ayırarak uzaklaştırırım ve o ölüleri (yeniden) yaşatırım. Ve ben size haberlendiririm o şeyleri ki siz yiyorsunuz ve o şeyleri ki evlerinizde biriktiriyorsunuz. Eğer siz inananlar iseniz şüphesiz ki sizin için (gözle görülen) bir delil bundadır. Ve o şeyi doğrulayıcı olarak ki Tevrat'tan benim önümdedir ve size serbestleştirmem için bazı şeyleri ki sizin üzerinize yasaklanmıştır ve Efendinizden bir ayet getirdim, o halde siz Allah'a karşı korunun ve bana itaat edin. Şüphesiz ki Allah benim Efendimdir ve sizin de Efendinizdir, o halde siz O'na kulluk edin. Bu, doğruluğunu koruyan yoldur" (diyecek).

 

فَلَمَّٓا اَحَسَّ ع۪يسٰى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ اَنْصَار۪ٓي اِلَى اللّٰهِۜ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ اَنْصَارُ اللّٰهِۚ اٰمَنَّا بِاللّٰهِۚ وَاشْهَدْ بِاَنَّا مُسْلِمُونَ

رَبَّنَٓا اٰمَنَّا بِمَٓا اَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِد۪ينَ

52- 53- Artık ne zaman ki İsa, onlardan o gerçeği örtmeyi sezinledi: "Allah'a (yardım yolunda) benim yardımcılarım kimdir?" demiş, Havariler'de: "Biz Allah'ın yardımcılarız. Biz Allah'a inandık. Ve sen tanık ol şüphesiz ki biz teslim olanlarız. Ey Efendimiz, biz inandık o şeye ki sen indirdin ve o elçiye uyduk, o halde sen de bizi o tanık olanların beraberinde yaz" demişti.

وَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللّٰهُۜ وَاللّٰهُ خَيْرُ الْمَاكِر۪ينَ۟

54- Ve onlar tuzak kurdular ve Allah'da tuzak kurdu. Ve Allah, o tuzak kurucuların en hayırlısıdır.

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يَا ع۪يسٰٓى اِنّ۪ي مُتَوَفّ۪يكَ وَرَافِعُكَ اِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا وَجَاعِلُ الَّذ۪ينَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذ۪ينَ كَفَرُٓوا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاَحْكُمُ بَيْنَكُمْ ف۪يمَا كُنْتُمْ ف۪يهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿٥٥﴾ فَاَمَّا الَّذ۪ينَ كَفَرُوا فَاُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَد۪يدًا فِي الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۘ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِر۪ينَ ﴿٥٦﴾ وَاَمَّا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفّ۪يهِمْ اُجُورَهُمْۜ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِم۪ينَ 

55- 56- 57- O vakit Allah:"Ey İsa, şüphesiz ki ben senin ömrünü tamamlayıcıyım ve seni kendime yükselticiyim ve seni temizleyiciyim o kimselerden onlar gerçeği örtmüşlerdir ve kılıcıyım o kimseleri ki sana uymuşlardır, o kimselerin üzerinde ki onlar gerçeği örtmüşlerdir ta ki o kalkışın gününe kadar. Sonra sizin dönüş yeriniz banadır, artık sizin aranızda ben  karar vereceğim o şeyde ki siz onun hakkında aykırı düşüyor idiniz. Şimdi o kimselere gelince ki onlar gerçeği örtmüşlerdir, artık ben onları o yakında ve o sonrakinde bir çetin azabla azaplandıracağım. Ve yardımcılardan hiçbiri de onlar için olmayacaktır. Ve o kimselere gelince ki inanmışlar ve o düzgün işleri işlemişlerdir, artık O onların ödüllerini tastamam verecektir. Ve Allah o haksızlık yapanları sevmez" demişti.

ذٰلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الْاٰيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَك۪يمِ 

58- Bu (anlatılanlar), biz onu senin üzerine o delillerden ve o bilge hatırlatmadan peşi sıra okuyoruz.

اِنَّ مَثَلَ ع۪يسٰى عِنْدَ اللّٰهِ كَمَثَلِ اٰدَمَۜ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

59- Şüphesiz ki Allah'ın yanında İsa'nın örneği, Adem'in örneği gibidir. O, onu bir topraktan yarattı, sonra ona "Ol" dedi, o da hemen oluverir. 

اَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَر۪ينَ

60- O gerçek senin Efendindendir, o halde sen o tereddüde düşenlerden sakın olma.

فَمَنْ حَٓاجَّكَ ف۪يهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَٓاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ اَبْنَٓاءَنَا وَاَبْنَٓاءَكُمْ وَنِسَٓاءَنَا وَنِسَٓاءَكُمْ وَاَنْفُسَنَا وَاَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللّٰهِ عَلَى الْكَاذِب۪ينَ

61- Şimdi, kim bu konuda seninle tartışırsa, o şeyin ardından ki o bilgiden sana gelmiştir, artık sen de ki: "Siz gelin, oğullarımızı ve oğullarınızı ve kadınlarımızı ve kadınlarınızı ve benliklerimizi ve benliklerinizi biz çağıralım sonra gönülden yalvalarım da, Allah'ın dışlamasının o yalancıların üzerine kılalım."

اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّۚ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّا اللّٰهُۜ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْعَز۪يزُ الْحَك۪يمُ 

62- Şüphesiz ki bu, kesinlikle o gerçek anlatının ta kendisidir. Ve Allah'tan başka hiçbir tanrı yoktur. Ve şüphesiz ki Allah, kesinlikle mutlak güçlünün, mutlak bilgenin ta kendisidir.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَل۪يمٌ بِالْمُفْسِد۪ينَ۟

63- Yok eğer onlar (başka tarafa) yakınlaşırlarsa, artık şüphesiz ki Allah, o bozuculuk yapanları en iyi bilicidir.

قُلْ يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا اِلٰى كَلِمَةٍ سَوَٓاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللّٰهَ وَلَا نُشْرِكَ بِه۪ شَيْـٔاً وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضاً اَرْبَاباً مِنْ دُونِ اللّٰهِۜ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِاَنَّا مُسْلِمُونَ

64- Sen de ki: "Ey o kitabın mensupları, bizimle sizin aranızdaki denk söze gelin, biz Allah'tan başkasına kulluk etmeyelim ve hiçbir şeyi O'na ortak koşmayalım ve bir kısmımız bir kısmımızı Allah'ın berisinden efendiler edinmesin." Yok eğer onlar (başka tarafa) yakınlaşırlarsa, artık siz deyin ki: "Siz tanık olun şüphesiz ki biz teslim olanlarız."

يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَٓاجُّونَ ف۪ٓي اِبْرٰه۪يمَ وَمَٓا اُنْزِلَتِ التَّوْرٰيةُ وَالْاِنْج۪يلُ اِلَّا مِنْ بَعْدِه۪ۜ اَفَلَا تَعْقِلُونَ

65-  Ey o kitabın mensupları, siz İbrahim'in hakkında niçin tartışıyorsunuz? Oysa Tevrat ve İncil onun ardından indirilmiştir. Siz hiç bağlantı kurmaz mısınız?

هَٓا اَنْتُمْ هٰٓؤُ۬لَٓاءِ حَاجَجْتُمْ ف۪يمَا لَكُمْ بِه۪ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَٓاجُّونَ ف۪يمَا لَيْسَ لَكُمْ بِه۪ عِلْمٌۜ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

66- İşte siz şunlarsınız ki, tartıştınız o şeyde ki kendisi hakkında bir bilgi sizin için vardır, peki niçin tartışıyorsunuz o şeyde ki kendisi hakkında bir bilgi sizin için yoktur? Ve Allah bilir ve siz bilmezsiniz.

مَا كَانَ اِبْرٰه۪يمُ يَهُودِياًّ وَلَا نَصْرَانِياًّ وَلٰكِنْ كَانَ حَن۪يفاً مُسْلِماًۜ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِك۪ينَ

67- İbrahim, bir Yahudi* ve bir Hristiyan* değildi, fakat o, (fıtrat yasalarına) bir meyleden teslim olandı. Ve o ortak koşanlardan da değildi.

*Yahudiler olarak anlam verilen Hadu kelimesine "Dönen" anlamı verme gerekçemiz, Araf. s. 156. ayetinde geçen bağlamına binaendir.

*Nasara kelimesine "Yardımcılar" anlamı verme gerekçemiz, Al-i İmran s. 52. ayetinde geçen bağlamına binaendir.

اِنَّ اَوْلَى النَّاسِ بِاِبْرٰه۪يمَ لَلَّذ۪ينَ اتَّبَعُوهُ وَهٰذَا النَّبِيُّ وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُواۜ وَاللّٰهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِن۪ينَ

68- Şüphesiz ki o insanların İbrahim'e en yakını o kimselerdir ki onlar ona uymuşlardır ve bu haberci ve o kimselerdir ki onlar inanmışlardır. Ve Allah, o inananların yakınıdır.

وَدَّتْ طَٓائِفَةٌ مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْۜ وَمَا يُضِلُّونَ اِلَّٓا اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ

69- O kitabın mensuplarından bir zümre gönülden arzu etti ki keşke sizi saptırabilseler. Oysa onlar saptırmıyorlar, kendi benlikleri başka ve farkına da varmıyorlar.

يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِاٰيَاتِ اللّٰهِ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُونَ

70- Ey o kitabın mensupları, siz niçin Allah'ın delillerini örtüyorsunuz? Oysa siz tanıklık ediyorsunuz.

يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُونَ۟

71-  Ey o kitabın mensupları, siz niçin o gerçeğe o geçersizliği giydiriyorsunuz ve o gerçeği içinizde tutuyorsunuz? Oysa siz biliyorsunuz.

وَقَالَتْ طَٓائِفَةٌ مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ اٰمِنُوا بِالَّذ۪ٓي اُنْزِلَ عَلَى الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُٓوا اٰخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَۚ ﴿٧٢﴾ وَلَا تُؤْمِنُٓوا اِلَّا لِمَنْ تَبِعَ د۪ينَكُمْۜ قُلْ اِنَّ الْهُدٰى هُدَى اللّٰهِۙ اَنْ يُؤْتٰٓى اَحَدٌ مِثْلَ مَٓا اُو۫ت۪يتُمْ اَوْ يُحَٓاجُّوكُمْ عِنْدَ رَبِّكُمْۜ قُلْ اِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللّٰهِۚ يُؤْت۪يهِ مَنْ يَشَٓاءُۜ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَل۪يمٌۚ

72- 73- Ve o kitabın mensuplarından bir zümre: "Siz,ina(nmış gibi davra)nın gündüzün başında o şeye ki, indirilmiştir o kimselerin üzerine ki onlar inanmışlardır ve onun sonunda (red edip) örtün, ola ki onlar dönerler. Ve siz de sakın inanmayın o kimse başka ki sizin yükümlülüğünüze uymuştur" dedi. Sen de ki: "Şüphesiz ki o yol göstericilik, Allah'ın doğruyu göstericiliğidir." (Onlardan bir zümre yine): "(Sakın inanmayın) birine verileceğine şeyin bir örneğinin size verilmiştir veya Efendinizin yanında sizinle tartışacaklarına." (dedi). Sen de ki: "(Kitap ve elçilik vermek de) şüphesiz ki o lütuf Allah'ın elindedir. O, onu kime dilerse verir. Ve Allah, kapsayıcıdır, en iyi bilicidir."

يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِه۪ مَنْ يَشَٓاءُۜ وَاللّٰهُ ذُوالْفَضْلِ الْعَظ۪يمِ

74- O, kendisinin şefkatini kime dilerse özelleştirir. Ve Allah, büyük lütfun sahibidir. 

وَمِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّه۪ٓ اِلَيْكَۚ وَمِنْهُمْ مَنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِد۪ينَارٍ لَا يُؤَدِّه۪ٓ اِلَيْكَ اِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَٓائِماًۜ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْاُمِّيّ۪نَ سَب۪يلٌۚ وَيَقُولُونَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

75- Ve o kitabın mensuplarından kimi vardır ki, eğer sen ona bir kantar (altın) güvensen, o onu sana geri verir. Ve kimi de onların içindedir ki, eğer sen ona bir dinar güvensen, o onu sana geri vermez, onun tepesinde dikilmeye devam etmen başka. Bu böyledir çünkü onlar: "O anasından doğduğu gibi olan (kitap bilmez Arap)lar hakkında bizim üzerimizde bir yol (sorumluluk) yoktur" demişlerdi. Ve onlar Allah'ın üzerine o yalanı söylüyorlar, oysa onlar biliyorlar.

بَلٰى مَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِه۪ وَاتَّقٰى فَاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّق۪ينَ

76- Öyle değil, kim kendisinin bağlılık sözünü tastamam yerine getirir ve korunursa, artık şüphesiz ki Allah o korunanları sever.

اِنَّ الَّذ۪ينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَاَيْمَانِهِمْ ثَمَناً قَل۪يلاً اُو۬لٰٓئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِي الْاٰخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ وَلَا يَنْظُرُ اِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكّ۪يهِمْۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَل۪يمٌ

77- Şüphesiz ki o kimseler, Allah'ın bağlılık sözünü ve kendi yeminlerini pek az bedele takas ediyorlar, işte onlar var ya o sonrakinde hiçbir (güzel) nasip kendileri için olmayacaktır. O kalkışın günü Allah onlarla kelam etmeyecek ve onlara bakmayacak ve onları arındırmayacaktır. Ve çok acı verici bir azap onlar içindir.

وَاِنَّ مِنْهُمْ لَفَر۪يقاً يَلْوُ۫نَ اَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتَابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتَابِ وَمَا هُوَ مِنَ الْكِتَابِۚ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِۚ وَيَقُولُونَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

78- Ve bir bölük onların içindedir ki, kendi dillerini o kitapla eğip büküyorlar ki siz onun o kitaptan olduğunu hesap edesiniz, oysa o, o kitaptan değildir. Ve onlar: "O, Allah'ın yanındandır" diyorlar, oysa o da Allah'ın yanından da değildir. Ve Allah'ın üzerine o yalanı söylüyorlar, oysa onlar biliyorlar.

مَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُؤْتِيَهُ اللّٰهُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُوا عِبَاداً ل۪ي مِنْ دُونِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ كُونُوا رَبَّانِيّ۪نَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَۙ

79- Hiçbir beşer için olmamıştır ki Allah kendisine o kitabı ve o bilgeliği ve o haberciliği versin de sonra o, o insanlara: "Siz, Allah'ın berisinden bana kullar olun" desin, fakat o: "Siz öğretmekte olduğunuz o kitap nedeniyle ve bellemekte olduğunuz nedeniyle Efendiye adananlar olun" (demiştir).  

وَلَا يَأْمُرَكُمْ اَنْ تَتَّخِذُوا الْمَلٰٓئِكَةَ وَالنَّبِيّ۪نَ اَرْبَاباًۜ اَيَأْمُرُكُمْ بِالْكُفْرِ بَعْدَ اِذْ اَنْتُمْ مُسْلِمُونَ۟

80-  Ve o (beşer) size, o melekleri ve o habercileri efendiler edinmenizi de buyurmaz. Siz teslim olduktan sonra o (beşer), size hiç o gerçeği örtmeyi buyurur mu?

وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ م۪يثَاقَ النَّبِيّ۪نَ لَـمَٓا اٰتَيْتُكُمْ مِنْ كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَٓاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِه۪ وَلَتَنْصُرُنَّهُۜ قَالَ ءَاَقْرَرْتُمْ وَاَخَذْتُمْ عَلٰى ذٰلِكُمْ اِصْر۪يۜ قَالُٓوا اَقْرَرْنَاۜ قَالَ فَاشْهَدُوا وَاَنَا۬ مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِد۪ينَ 

فَمَنْ تَوَلّٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

81- 82- Ve bir zaman Allah: "Ant olsun o şeyi ki ben size kitaptan ve bilgelikten verdim, sonra o şeyi doğrulayıcı bir elçi size geldiğinde ki sizin beraberinizdedir, siz kesinlikle ve kesinlikle ona inanacaksınız ve kesinlikle ve kesinlikle ona yardım edeceksiniz" (diye) o habercilerin yeminle bağlanmış sözünü almıştı. (Sonra onlara): "Siz kararlılık sözü verdiniz ve sizin üzerine (yüklediğim) bu ağır görevimi aldınız mı?" demiş, onlar: "(Evet) biz kararlılık sözü verdik" demişler, O da: "Öyleyse siz tanık olun ve ben de sizin beraberinizde o tanık olanlardanım. Artık kim bundan sonra (başka tarafa) yakınlaşırsa, artık onlar o itaatten çıkanların ta kendileridir" demişti.

اَفَغَيْرَ د۪ينِ اللّٰهِ يَبْغُونَ وَلَهُٓ اَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ طَوْعاً وَكَرْهاً وَاِلَيْهِ يُرْجَعُونَ

83- Yoksa onlar, Allah'ın yükümlülüğünden başkasının peşine mi düşüyorlar? Oysa o kimseler ki Göklerde ve Yerdedir, isteyerek de ve istemeyerek de olsa O'na teslim olmuştur ve onlar yalnızca O'na döndürüleceklerdir.

قُلْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَٓا اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَٓا اُنْزِلَ عَلٰٓى اِبْرٰه۪يمَ وَاِسْمٰع۪يلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَٓا اُو۫تِيَ مُوسٰى وَع۪يسٰى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْۖ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِنْهُمْۘ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

84- Sen de ki: "Biz, inandık Allah'a ve o şeye ki bizim üzerimize indirilmiştir ve o şeye ki İbrahim'in ve İsmail'in ve İshak'ın ve Yakub'un ve o torunların üzerine indirilmiştir ve o şeye ki Musa'ya ve İsa'ya ve o habercilere kendilerinin Efendisinden verilmiştir. Biz, onlardan hiçbirinin arasını ayrıştırmayız ve biz O'na teslim olanlarız."

وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْاِسْلَامِ د۪يناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُۚ وَهُوَ فِي الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخَاسِر۪ينَ

85- Ve kim yükümlülük olarak İslam'dan başkasının peşine düşerse, artık o ondan asla kabul edilmeyecektir. Ve o, o sonrakinde o ziyan edenlerdendir.

كَيْفَ يَهْدِي اللّٰهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ ا۪يمَانِهِمْ وَشَهِدُٓوا اَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَٓاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُۜ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِم۪ينَ

86- Allah bir topluluğu nasıl doğruya iletir ki onlar inanmalarının ardından gerçeği örtmüşlerdir, oysa onlar o elçinin bir gerçek olduğuna tanıklık etmişlerdi ve kendilerine apaçık belgeler de gelmişti. Ve Allah, o haksızlık yapanlar topluluğunu doğruya iletmez.

اُو۬لٰٓئِكَ جَزَٓاؤُ۬هُمْ اَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّٰهِ وَالْمَلٰٓئِكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَع۪ينَۙ 

87- İşte onların karşılığı, Allah'ın ve o meleklerin ve o (inanan) insanların toplu olarak dışlamasının onların üzerine olmasıdır.

خَالِد۪ينَ ف۪يهَاۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُونَۙ

88- Onlar onun içinde sürekli kalıcılardır. O azap onlardan hafifletilmeyecektir ve onlar bakılmayacaklardır.

اِلَّا الَّذ۪ينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُورٌ رَح۪يمٌ 

89- O kimseler başka ki onlar bunun ardından itaate dönmüşler ve (durumlarını) düzeltmişlerdir. Bu durumda şüphesiz ki Allah, çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.

اِنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا بَعْدَ ا۪يمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْۚ وَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الضَّٓالُّونَ

90- Şüphesiz ki o kimseler inanmalarının ardından gerçeği örtmüşler sonra da gerçeği örtme bakımından artırmışlardır, onların (ölüm anındaki) itaate dönüşleri asla kabul edilmeyecektir. Ve işte onlar, o sapkınların ta kendileridir.

اِنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ اَحَدِهِمْ مِلْءُ الْاَرْضِ ذَهَباً وَلَوِ افْتَدٰى بِه۪ۜ اُو۬لٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَل۪يمٌ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِر۪ينَ۟

91- Şüphesiz ki o kimseler, gerçeği örtmüşler ve kendileri azılı gerçeği örtücü olarak ölmüşlerdir, (böyleleri) eğer o yerin dolusu  altını (olup) onu fidye olarak verse de, artık onların hiçbirinden asla kabul edilmeyecektir. İşte onlar var ya, çok acı verici azap kendileri içindir ve yardımcılardan hiçbiri de onlar için olmayacaktır.

لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتّٰى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَۜ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِه۪ عَل۪يمٌ

92- Siz, o yüce gönüllüğe asla kavuşamazsınız ta ki o şeylerden harcayıncaya kadar ki siz seviyorsunuz. Ve siz bir şeyden her ne harcıyorsanız, artık şüphesiz ki Allah onu en iyi bilicidir.

كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلاًّ لِبَن۪ٓي اِسْرَٓائ۪لَ اِلَّا مَا حَرَّمَ اِسْرَٓائ۪لُ عَلٰى نَفْسِه۪ مِنْ قَبْلِ اَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرٰيةُۜ قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْرٰيةِ فَاتْلُوهَٓا اِنْ كُنْتُمْ صَادِق۪ينَ

93- Her yiyecek Yakub'un oğulları için serbestti, o şey başka ki Yakub onu kendi benliğinin üzerine yasaklamıştır, Tevrat'ın indirilmesi öncesinden (durum böyleydi). Sen de ki: "Eğer siz doğru söyleyenler iseniz, haydi Tevrat'ı getirin de onu peşi sıra okuyun.*"

*Yahudilerin kendilerine önceden serbest olup da işlediklerinin karşılığında (Nisa s. 160- 161) kendilerine sonradan yasaklanan yiyeceklerin, önceden beri yasak olduğu iddialarının yalanlanmasıdır.

فَمَنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ فَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

94- Artık bunun ardından kim o yalanı Allah'ın üzerine yakıştırırsa, artık onlar, o haksızlık yapanların ta kendileridir.

قُلْ صَدَقَ اللّٰهُ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ اِبْرٰه۪يمَ حَن۪يفاًۜ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِك۪ينَ

95- Sen de ki: "Allah doğruyu söylemiştir, o halde siz de (fıtrat yasalarına) meyleden İbrahim'in inanç çizgizine uyun. Ve o, o ortak koşanlardan değildi."

اِنَّ اَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذ۪ي بِبَكَّةَ مُبَارَكاً وَهُدًى لِلْعَالَم۪ينَۚ

96- Şüphesiz ki o insanlar için konulmuş evin ilki, kesinlikle o ki tüm insanlar için bereket verilmiş ve yol gösterici olarak Bekke'deki (Kâbe) dir.

ف۪يهِ اٰيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ اِبْرٰه۪يمَۚ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ اٰمِناًۜ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَب۪يلاًۜ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَم۪ينَ

97- Apaçık belgeler, İbrahim'in mevkisi ondadır. Ve kim ona girerse, o güvenilirdir. Ve Evin haccedilmesi kim ona yol için güç yetirebilirse, Allah'ın o insanların üzerindeki (hakkıdır). Ve kim bu gerçeği örterse, artık şüphesiz ki Allah, o tüm insanlardan ihtiyaçsızdır.

قُلْ يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِاٰيَاتِ اللّٰهِۗ وَاللّٰهُ شَه۪يدٌ عَلٰى مَا تَعْمَلُونَ 

98- Sen de ki: "Ey o kitabın mensupları, siz niçin Allah'ın delillerini örtüyorsunuz? Oysa Allah tanıktır o şeyin üzerine ki siz işliyorsunuz."

قُلْ يَٓا اَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَب۪يلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ تَبْغُونَهَا عِوَجاً وَاَنْتُمْ شُهَدَٓاءُۜ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

99- Sen de ki: "Ey o kitabın mensupları, siz niçin Allah'ın yolundan ondan bir eğrilik peşine düşerek uzaklaştırıyorsunuz o kimseyi ki inanmıştır? Oysa siz tanıklarsınız. Ve Allah duyarsız kalıcı değildir o şeylerden ki siz işliyorsunuz."

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِنْ تُط۪يعُوا فَر۪يقاً مِنَ الَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ ا۪يمَانِكُمْ كَافِر۪ينَ

100- Ey o kimseler ki inanmışlardır,  eğer siz o kimselerden bir bölüğe itaat ederseniz ki onlara kitap verilmiştir, inanmanızın ardından gerçeği örtücüler olarak sizi geri döndürürler.

وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَاَنْتُمْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ اٰيَاتُ اللّٰهِ وَف۪يكُمْ رَسُولُهُۜ وَمَنْ يَعْتَصِمْ بِاللّٰهِ فَقَدْ هُدِيَ اِلٰى صِرَاطٍ مُسْتَق۪يمٍ۟

101- Ve siz nasıl gerçeği örtebilirsiniz? Oysa Allah'ın delilleri sizin üzerinize peşi sıra okunuyor ve O'nun elçisi de içinizdedir. Ve kim Allah'a sımsıkı sarılırsa, artık o doğruluğunu koruyan yola kesinlikle iletilmiştir.

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ حَقَّ تُقَاتِه۪ وَلَا تَمُوتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُسْلِمُونَ

102- Ey o kimseler ki inanmışlardır, siz Allah'a karşı korunun O'na karşı korunmanın hakkıyla ve siz sakın ölmeyin, teslim olanlar haliniz başka.

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّٰهِ جَم۪يعاً وَلَا تَفَرَّقُواۖ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ كُنْتُمْ اَعْدَٓاءً فَاَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِه۪ٓ اِخْوَاناًۚ وَكُنْتُمْ عَلٰى شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَاَنْقَذَكُمْ مِنْهَاۜ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيَاتِه۪ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

103- Ve siz, Allah'ın ipine toplu olarak sımsıkı sarılın ve sakın ayrışmayın ve Allah'ın sizin üzerinizdeki gönencini hatırlayın. Hani siz düşmanlar idiniz de, O sizin kalplerinizin arasını kaynaştırmış, böylece O'nun gönenciyle kardeşler olmuştunuz. Ve siz o ateşten bir çukurun üzerinde idiniz de, O sizi ondan çekip kurtarmıştı. Allah kendisinin delillerini size işte böyle açıklıyor ki siz doğruyu bulasınız.

وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ اُمَّةٌ يَدْعُونَ اِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِۜ وَاُو۬لٰٓئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

104- Ve içinizden bir topluluk olsun ki onlar o hayra çağırsınlar ve o benimsenmişi buyursunlar ve o garipsenmişten vazgeçirsinler. Ve işte onlar o başarıya erişenlerin ta kendileridir.

وَلَا تَكُونُوا كَالَّذ۪ينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَٓاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُۜ وَاُو۬لٰٓئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظ۪يمٌۙ 

105- Ve siz, kendilerine o apaçık belgelerin gelmesinin ardından, ayrışanlar ve aykırılığa düşenler gibi sakın olmayın. Ve işte onlar, çok büyük azap kendileri için olanlardır.

يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌۚ فَاَمَّا الَّذ۪ينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ۠ اَكَفَرْتُمْ بَعْدَ ا۪يمَانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ

106- O günde bazı yüzler ağaracaktır ve bazı yüzler kararacaktır. Şimdi o kimselere gelince ki onların yüzleri kararmıştır: "Siz inanmanızın ardından gerçeği örttünüz mü? O halde siz o azabı tadın o şey nedeniyle ki siz gerçeği örtüyor idiniz" (denilecektir).

وَاَمَّا الَّذ۪ينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَف۪ي رَحْمَةِ اللّٰهِۜ هُمْ ف۪يهَا خَالِدُونَ 

107- Ve o kimselere gelince ki onların yüzleri ağarmıştır, artık onlar Allah'ın şefkatindedirler. Onlar onda sürekli kalıcılardır.

تِلْكَ اٰيَاتُ اللّٰهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّۜ وَمَا اللّٰهُ يُر۪يدُ ظُلْماً لِلْعَالَم۪ينَ

108- Bu (anlatılanlar), Allah'ın delilleridir biz onları seni üzerine o gerçekle peşi sıra okuyoruz. Ve Allah o tüm insanlara bir haksızlık istemiyor.

وَلِلّٰهِ مَا فِي السَّمٰوَاتِ وَمَا فِي الْاَرْضِۜ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُورُ۟

109- Ve o şeyler ki Göklerdedir ve o şeyler ki Yerdedir, Allah'ındır. Ve o işler yalnızca Allah'a döndürülecektir.

كُنْتُمْ خَيْرَ اُمَّةٍ اُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللّٰهِۜ وَلَوْ اٰمَنَ اَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْراً لَهُمْۜ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَاَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ

110- Siz, o insanlar arasından çıkarılmış en hayırlı bir toplum oldunuz, o benimsenmişi buyuruyorsunuz ve o garipsenmişten vazgeçiriyorsunuz ve Allah'a inanıyorsunuz. Ve eğer o kitabın mensupları da inansaydı, onlar için kesinlikle daha hayırlı olurdu. O inananlar, onların bir kısmıdır ve onların daha çoğu ise o itaatten çıkanlardır.

لَنْ يَضُرُّوكُمْ اِلَّٓا اَذًىۜ وَاِنْ يُقَاتِلُوكُمْ يُوَلُّوكُمُ الْاَدْبَارَ۠ ثُمَّ لَا يُنْصَرُونَ

111- Onlar, asla size zarar veremezler, bir rahatsızlık başka. Ve eğer onlar sizinle öldürüşürlerse, size o arkaları (başka tarafa) yakınlaştırırlar, sonra yardım da edilmezler.

ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ اَيْنَ مَا ثُقِفُٓوا اِلَّا بِحَبْلٍ مِنَ اللّٰهِ وَحَبْلٍ مِنَ النَّاسِ وَبَٓاؤُ۫ بِغَضَبٍ مِنَ اللّٰهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُۜ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوا يَكْفُرُونَ بِاٰيَاتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُونَ الْاَنْبِيَٓاءَ بِغَيْرِ حَقٍّۜ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَكَانُوا يَعْتَدُونَ۠

112- Allah'tan bir ipe ve o (inanan) insanlardan bir ipe (güvenceye sarılanlar) dışında, nerede ele geçirilirlerse onların üzerine o aşağılanma (damgası) bastırılmıştır. Ve onlar Allah'tan  bir hiddete yerleşmişler ve üzerlerine o çaresizlik (damgası) vurulmuştur. Bu böyledir, çünkü onlar Allah'ın delillerini örtüyor ve o habercileri hiçbir haklı gerekçe olmaksızın öldürüyor idiler. Bu, o şey nedeniyledir ki onlar baş kaldırmışlar ve aşırı gidiyor idiler.

لَيْسُوا سَوَٓاءًۜ مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ اُمَّةٌ قَٓائِمَةٌ يَتْلُونَ اٰيَاتِ اللّٰهِ اٰنَٓاءَ الَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ۠ ﴿١١٣﴾ يُؤْمِنُونَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِۜ وَاُو۬لٰٓئِكَ مِنَ الصَّالِح۪ينَ 

113- 114- Onlar (hepsi) bir denklikte değildir. Ayakta duran bir topluluk o kitabın mensuplarının bir kısımdır ki onlar o gecenin vakitlerinde Allah'ın delillerini peşi sıra okurlar ve boyun eğerler. Onlar Allah'a ve o sonraki güne inanırlar ve o benimsenmişi buyururlar ve o garipsenmişten vazgeçirirler ve o hayırlarda koşuşurlar. Ve işte onlar o düzgünlerdendir.

وَمَا يَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ يُكْفَرُوهُۜ وَاللّٰهُ عَل۪يمٌ بِالْمُتَّق۪ينَ 

115- Ve onlar hayırdan her ne yapıyorlarsa, artık on(un karşılığın)dan asla örtülmeyeceklerdir. Ve Allah, o korunanları en iyi bilicidir.

اِنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ اَمْوَالُهُمْ وَلَٓا اَوْلَادُهُمْ مِنَ اللّٰهِ شَيْـٔاًۜ وَاُو۬لٰٓئِكَ اَصْحَابُ النَّارِۚ هُمْ ف۪يهَا خَالِدُونَ

116- Şüphesiz ki o kimseler, gerçeği örtmüşlerdir, kendi malları ve çocukları Allah'tan (gelecek) hiçbir şeyi onlardan asla ihtiyaçsız bırakmayacaktır. Ve işte onlar o ateşin arkadaşlarıdır. Onlar onun içinde sürekli kalıcılardır.

مَثَلُ مَا يُنْفِقُونَ ف۪ي هٰذِهِ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ ر۪يحٍ ف۪يهَا صِرٌّ اَصَابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُٓوا اَنْفُسَهُمْ فَاَهْلَكَتْهُۜ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ وَلٰكِنْ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ

117- O şeyin örneği ki onlar o yakın yaşamda  harcıyorlar, bir rüzgarın örneği gibidir ki bir donduruculuk ondadır. O (rüzgar) bir topluluğun ekinine değmiştir ki onlar kendi benliklerine haksızlık yapmışlardır da o, onu yok etmiştir. Ve Allah onlara haksızlık yapmadı, fakat onlar kendi benliklerine haksızlık yapıyorlardı.

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالاًۜ وَدُّوا مَا عَنِتُّمْۚ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَٓاءُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۚ وَمَا تُخْف۪ي صُدُورُهُمْ اَكْـبَرُۜ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْاٰيَاتِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ 

118- Ey o kimseler ki inanmışlardır, siz karındaş olarak sakın edinmeyin onları ki sizin berinizdendir, onlar sizi bozmaktan geri durmazlar. Onlar sizin şiddetli sıkıntıya düşmenizi gönülden arzu ediyorlar. O kinleri, kendi ağızlarından (çıkan sözlerden) kesinlikle ortaya dökülmüştür. Ve o şey ki kendi göğüslerinde saklı tutuyorlar, daha büyüktür. Eğer siz bağlantı kuranlar iseniz, biz o delilleri sizin için kesinlikle açıkladık.

هَٓا اَنْتُمْ اُو۬لَٓاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَلَا يُحِبُّونَكُمْ وَتُؤْمِنُونَ بِالْكِتَابِ كُلِّه۪ۚ وَاِذَا لَقُوكُمْ قَالُٓوا اٰمَنَّاۗ وَاِذَا خَلَوْا عَضُّوا عَلَيْكُمُ الْاَنَامِلَ مِنَ الْغَيْظِۜ قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِكُمْۜ اِنَّ اللّٰهَ عَل۪يمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

119- İşte siz onlarsınız ki, siz onları seversiniz oysa onlar sizi sevmezler ve siz o kitaba onun tamamına (Tevrat, İncil, Kur'an'a) inanırsınız (onlar inanmazlar). Ve onlar sizinle karşılaştıkları zaman: "Biz inandık" diyorlar. Ve yalnız kaldıkları zaman onlar, sizin üzerinize olan o öfkeden dolayı parmaklarını ısırıyorlar. Sen de ki: "Siz, öfkenizle ölün.Şüphesiz ki Allah o göğüslerin sahip olduğunu en iyi bilicidir."

اِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۘ وَاِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِهَاۜ وَاِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـٔاًۜ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا يَعْمَلُونَ مُح۪يطٌ۟

120- Eğer size bir iyilik dokunursa, o onları üzer ve eğer size bir kötülük değerse, onlar onunla  sevinirler. Ve eğer siz direnç gösterirseniz ve korunursanız, onların plânları hiçbir şeyle size zarar veremeyecektir. Şüphesiz ki Allah, tamamen kuşatıcıdır o şeyleri ki onlar işliyorlar. 

وَاِذْ غَدَوْتَ مِنْ اَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِن۪ينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِۜ وَاللّٰهُ سَم۪يعٌ عَل۪يمٌۙ

121- Ve hani sen sabahleyin erkenden kendi ailenden ayrılmıştın ki yerleştiresin o inananları o öldürüşme için oturma yerlerine. Ve Allah, en iyi işiticidir, en iyi bilicidir.

اِذْ هَمَّتْ طَٓائِفَتَانِ مِنْكُمْ اَنْ تَفْشَلَاۙ وَاللّٰهُ وَلِيُّهُمَاۜ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ

122- Ve hani sizden iki zümre yılgınlığı önemsemişti, oysa ki Allah her ikisinin de yakınıydı. Ve o halde o inananlar Allah'ın üzerine güvenip dayansın.

وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ بِبَدْرٍ وَاَنْتُمْ اَذِلَّةٌۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

123- Ve ant olsun ki Allah size Bedir'de yardım etmişti, oysa ki siz (sayıca) daha aşağı haldeydiniz. O halde siz Allah'a karşı korunun ki şükredesiniz.

اِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِن۪ينَ اَلَنْ يَكْفِيَكُمْ اَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلٰثَةِ اٰلَافٍ مِنَ الْمَلٰٓئِكَةِ مُنْزَل۪ينَۜ

124- Hani sen o inananlara diyordun ki: "Sizin Efendinizin o meleklerden indirilmiş üç bini ile takviye ederek uzatması size yetmeyecek mi?"

بَلٰٓىۙ اِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هٰذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ اٰلَافٍ مِنَ الْمَلٰٓئِكَةِ مُسَوِّم۪ينَ

125- Öyle değil (yetecektir). Eğer siz direnç gösterirseniz ve korunursanız ve onlarda size şu anda kendi fevriliklerinden gelirlerse, sizin Efendiniz o meleklerden alametlenen beş bini ile sizi takviye ederek uzatacaktır.

 وَمَا جَعَلَهُ اللّٰهُ اِلَّا بُشْرٰى لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُمْ بِه۪ۜ وَمَا النَّصْرُ اِلَّا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ الْعَز۪يزِ الْحَك۪يمِۙ

126- Ve Allah bunu yapmadı, size bir müjde onunla kendi kalpleriniz yatışsın ve gerçeği örten kimselerden bir tarafın kökünü kazıması veya perişan olarak çevrilmesi başka. Ve o yardım yoktur, mutlak üstün, mutlak bilge Allah'ın yanından başka.

لِيَقْطَعَ طَرَفاً مِنَ الَّذ۪ينَ كَفَرُٓوا اَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوا خَٓائِب۪ينَ
127- Bir tarafın kökünü kazısın o kimselerden ki onlar gerçeği örtmüşlerdir veya onları baş aşağı etsin de perişan olanlar olarak geri çevrilsinler.

لَيْسَ لَكَ مِنَ الْاَمْرِ شَيْءٌ اَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ اَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَاِنَّهُمْ ظَالِمُونَ

128- O buyruktan sana bir şey yoktur. O, ya onların üzerine lütufla döner ya da onları azaplandırır, çünkü onlar haksızlık yapanlardır. 

وَلِلّٰهِ مَا فِي السَّمٰوَاتِ وَمَا فِي الْاَرْضِۜ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَٓاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَٓاءُۜ وَاللّٰهُ غَفُورٌ رَح۪يمٌ۟ 

129- Ve o şeyler ki Göklerdedir ve o şeyler ki Yerdedir, Allah'ındır. O, kimi dilerse bağışlar ve kimi dilerse* azap eder. Şüphesiz ki Allah, çok bağışlayıcıdır, şefkati süreklidir.

*Allah'ın dilemesinin keyfilik arz etmediği, hak edişe göre işlediği unutulmamalıdır.

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَأْكُلُوا الرِّبٰٓوا اَضْعَافاً مُضَاعَفَةًۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَۚ

130- Ey o kimseler ki inanmışlardır, siz o faizi kat kat arttırılmış olarak sakın yemeyin ve Allah'a karşı korunun ki başarıya erişesiniz.

وَاتَّقُوا النَّارَ الَّت۪ٓي اُعِدَّتْ لِلْكَافِر۪ينَۚ

131- Ve siz, korunun o ateşe karşı o ki, o gerçeği örtücüler için hazırlanmıştır.

وَاَط۪يعُوا اللّٰهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَۚ

132- Ve siz, Allah'a ve o elçi'ye itaat edin ki şefkat göresiniz.

وَسَارِعُٓوا اِلٰى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمٰوَاتُ وَالْاَرْضُۙ اُعِدَّتْ لِلْمُتَّق۪ينَۙ

133- Ve siz, koşusun Efendinizden bir bağışlamaya ve bir bahçeye ki onun boyutu Gökler ve Yer kadardır, o (bahçe), o korunanlar için hazırlanmıştır.

اَلَّذ۪ينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّٓاءِ وَالضَّرَّٓاءِ وَالْكَاظِم۪ينَ الْغَيْظَ وَالْعَاف۪ينَ عَنِ النَّاسِۜ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِن۪ينَۚ

134- Onlar öyle kimselerdir ki, o ferahlıkta ve o darlıkta harcarlar ve onlar öfkelerini bastıranlar ve o insanlardan (kusurlarını) yok sayanlardır. Ve Allah o iyilik edenleri sever.

وَالَّذ۪ينَ اِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً اَوْ ظَلَمُٓوا اَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللّٰهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْۖ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلَّا اللّٰهُۖ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلٰى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ

135- Ve onlar öyle kimselerdir ki, bir hayasızlık veya kendi benliklerine bir haksızlık yaptıkları zaman, Allah'ı hatırlarlar hemen kendilerinin peşlerine takılı suçları için bağışlama isterler. Ve kim bağışlar o peşe takılı suçları? Allah hariç. Ve onlar biliyor oldukları halde yaptıkları şeyler üzerinde de ısrar etmediler.

اُو۬لٰٓئِكَ جَزَٓاؤُ۬هُمْ مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْر۪ي مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُ خَالِد۪ينَ ف۪يهَاۜ وَنِعْمَ اَجْرُ الْعَامِل۪ينَۜ

136- İşte onlar var ya onların karşılığı, kendilerinin Efendisinden bir bağışlama ve bahçelerdir ki onların altından o nehirler akar, onlarda sürekli kalıcılardır Ve o (güzel işleri) işleyenlerin ödülü ne güzeldir.

قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌۙ فَس۪يرُوا فِي الْاَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّب۪ينَ

137- Sizden önce yasalar kesinlikle gelip geçmiştir. O halde siz o yerde yürüyün de, artık o yalanlayıcıların sonu nasıl olmuş bir bakın. 

هٰذَا بَيَانٌ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّق۪ينَ

138- Bu, o insanlar için bir açıklama ve o korunanlar için ise bir öğüt ve bir yol göstericidir.

وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَاَنْتُمُ الْاَعْلَوْنَ اِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِن۪ينَ

139- Ve siz, sakın gevşemeyin ve sakın üzülmeyin, siz en üstün durumdasınız, eğer siz inananlar iseniz.

اِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُۜ وَتِلْكَ الْاَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِۚ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَٓاءَۜ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِم۪ينَۙ 

140- Eğer size (Uhud'dan dolayı şimdi) bir yara dokunuyorsa, o topluluğa da (Bedir'de) onun örneği bir yara kesinlikle dokunmuştu. Ve o günler ki, biz onları o insanların arasında dolaştırıyoruz. Ve (bunun nedeni de) Allah'ın bilmesi için o kimseleri ki onlar inanmışlardır ve içinizden tanıklar edinmesi için. Ve Allah, o haksızlık yapanları sevmez.

وَلِيُمَحِّصَ اللّٰهُ الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَيَمْحَقَ الْكَافِر۪ينَ

141- Ve Allah ayıklasın o kimseleri ki onlar inanmışlardır ve o gerçeği örtücüleri mahvetsin. 

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذ۪ينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصَّابِر۪ينَ 

142- Yoksa siz hesap mı ettiniz o bahçeye girivereceksiniz? Oysa Allah henüz bilmedi o kimseleri ki içinizden onlar güçlerini kullanmışlardır ve bilmedi onlar direnç göstermişlerdir.

وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَلْقَوْهُۖ فَقَدْ رَاَيْتُمُوهُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُونَ۟ 

143- Ve ant olsun ki siz o ölümü onunla karşılaşmadan önce temenni ediyor idiniz. İşte siz onu (Uhud'da) kesinlikle gördünüz, oysa siz (ona atılmayıp) bakıyorsunuz.

وَمَا مُحَمَّدٌ اِلَّا رَسُولٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۜ اَفَا۬ئِنْ مَاتَ اَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْۜ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلٰى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللّٰهَ شَيْـٔاًۜ وَسَيَجْزِي اللّٰهُ الشَّاكِر۪ينَ

144- Ve Muhammed bir elçiden başkası değildir. Onun öncesinden de o elçiler kesinlikle gelip geçmiştir. Şimdi eğer ki o ölür veya öldürülürse, siz ökçelerinizin üzerinde çevrilecek misiniz? Ve kim iki ökçesi üzerinde çevrilirse, artık Allah'a hiçbir şeyle asla zarar veremeyecektir. Ve Allah, o şükredenlerin karşılığını yakında verecektir.

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تَمُوتَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ كِتَاباً مُؤَجَّلاًۜ وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِه۪ مِنْهَاۚ وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الْاٰخِرَةِ نُؤْتِه۪ مِنْهَاۜ وَسَنَجْزِي الشَّاكِر۪ينَ

145- Ve (Uhud'da) bir benlik için ölmek olmamıştır, Allah'ın onayıyla bir sürelenmiş yazı hariç. Ve kim o yakının dönüşümünü istiyorsa, biz ona ondan vereceğiz. Ve kim o sonrakinin dönüşümünü istiyorsa, biz ona da ondan vereceğiz. Ve biz o şükredenlerin karşılığını vereceğiz.

وَكَاَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَۙ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَث۪يرٌۚ فَمَا وَهَنُوا لِمَٓا اَصَابَهُمْ ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُواۜ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الصَّابِر۪ينَ

146- Ve haberciden nicesi vardı ki, Efendiye bağlı birçok kimse onun beraberinde öldürüşmüştü. Bu durumda onlar, Allah'ın yolunda kendilerine değmiş olan şeyden ötürü gevşememişler ve zayıflık göstermemişler ve pes etmemişlerdi. Ve Allah, o direnç gösterenleri sever.

وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ اِلَّٓا اَنْ قَالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَاِسْرَافَنَا ف۪ٓي اَمْرِنَا وَثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِر۪ينَ

147- Ve onların sözleri de: "Ey Efendimiz,sen bizim peşimize takılı suçlarımızı ve işimizdeki savurganlıklarımızı bize bağışla ve bizim ayaklarımızı sabitleştir ve bize o gerçeği örtenler topluluğuna karşı yardım et" demelerinden başkası olmamıştı.

فَاٰتٰيهُمُ اللّٰهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْاٰخِرَةِۜ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِن۪ينَ۟

148- Bunun üzerine Allah onlara, o yakının dönüşümü ve o sonrakinin iyi dönüşümünü vermişti. Ve Allah, o iyilik edenleri sever.

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِنْ تُط۪يعُوا الَّذ۪ينَ كَفَرُوا يَرُدُّوكُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِر۪ينَ

149- Ey o kimseler ki inanmışlardır, eğer siz o kimselere itaat ederseniz ki onlar gerçeği örtmüşlerdir, onlar ökçeleriniz üzerine sizi geri döndürürler, böylece siz de ziyan edenlere çevrilirsiniz.

بَلِ اللّٰهُ مَوْلٰيكُمْۚ وَهُوَ خَيْرُ النَّاصِر۪ينَ

150- Hayır, Allah sizin yakınınızdır. Ve O, o yardımcıların en hayırlısıdır.

سَنُلْق۪ي ف۪ي قُلُوبِ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِمَٓا اَشْرَكُوا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِه۪ سُلْطَاناًۚ وَمَأْوٰيهُمُ النَّارُۜ وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِم۪ينَ

151-  Biz, o kimselerin kalplerini yakında korkuyla karşılaştıracağız ki onlar gerçeği örtmüşlerdir, o şey nedeniyle ki onlar Allah'a ortak koşmuşlardır, o şeyde ki O, onun hakkında hiçbir yetki indirmemiştir. Ve onların sığınacak yeri o ateştir. Ve ne kötüdür o haksızlık yapanların barınağı.

وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللّٰهُ وَعْدَهُٓ اِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِاِذْنِه۪ۚ حَتّٰٓى اِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الْاَمْرِ وَعَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَٓا اَرٰيكُمْ مَا تُحِبُّونَۜ مِنْكُمْ مَنْ يُر۪يدُ الدُّنْيَا وَمِنْكُمْ مَنْ يُر۪يدُ الْاٰخِرَةَۚ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْۚ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْۜ وَاللّٰهُ ذُوفَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِن۪ينَ

152- Ve ant olsun ki Allah, kendisinin verdiği sözünü size doğrulamıştı, hani siz onları kendisinin onayıyla etkisizleştiriyordunuz. Nihayet o zaman siz O'nun sevdiğiniz şeyi size göstermesinin ardından yılgınlığa düştünüz ve o buyruk konusunda birbirinizle çekiştiniz ve başkaldırdınız. İçinizden kimi o yakını istiyordu ve içinizden kimi de o sonrakini istiyordu. Sonra O, sizi onlar(a galebe çalmak)dan çevirdi  ki sizi yoklasın. Ve ant olsun ki O sizden (hatanızı) yok saymıştır. Ve Allah, o inananların üzerine bir lütfun sahibidir.

اِذْ تُصْعِدُونَ وَلَا تَلْوُ۫نَ عَلٰٓى اَحَدٍ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ ف۪ٓي اُخْرٰيكُمْ فَاَثَابَكُمْ غَماًّ بِغَمٍّ لِكَيْلَا تَحْزَنُوا عَلٰى مَا فَاتَكُمْ وَلَا مَٓا اَصَابَكُمْۜ وَاللّٰهُ خَب۪يرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ

153- Hani siz (dağa doğru) yukarı çıkıyor hiçbirinin üzerine  boynunuzu çevirip bakmıyordunuz ve o elçi de sizi arkanızdan çağırıyordu. Bunun üzerine O, sizi keder üstüne kederle dönüşümlendirdi ki üzülmeyesiniz o şeyin üzerine ki elinizden kaçmıştır ve o şeye ki size değmiştir. Ve Allah, en iyi haber alıcıdır o şeyleri ki siz işliyorsunuz.

ثُمَّ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ اَمَنَةً نُعَاساً يَغْشٰى طَٓائِفَةً مِنْكُمْۙ وَطَٓائِفَةٌ قَدْ اَهَمَّتْهُمْ اَنْفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِاللّٰهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِۜ يَقُولُونَ هَلْ لَنَا مِنَ الْاَمْرِ مِنْ شَيْءٍۜ قُلْ اِنَّ الْاَمْرَ كُلَّهُ لِلّٰهِۜ يُخْفُونَ ف۪ٓي اَنْفُسِهِمْ مَا لَا يُبْدُونَ لَكَۜ يَقُولُونَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ الْاَمْرِ شَيْءٌ مَا قُتِلْنَا هٰهُنَاۜ قُلْ لَوْ كُنْتُمْ ف۪ي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذ۪ينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ اِلٰى مَضَاجِعِهِمْۚ وَلِيَبْتَلِيَ اللّٰهُ مَا ف۪ي صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا ف۪ي قُلُوبِكُمْۜ وَاللّٰهُ عَل۪يمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

154- Sonra O, sizin üzerinize o kederin ardından bir güven uykusu indirdi, o (uyku) içinizden bir zümreyi kaplıyordu. Ve (diğer) bir zümre (olan ikiyüzlüler ise) onlarda sadece kendi benliklerini önemsemişler, Allah'a karşı o gerçeğin dışında bir kanıya, o düşüncesizliğin kanısına varıyorlar, diyorlardı ki: "(Savaşla ilgili) o buyruktan bize herhangi bir şey (söz hakkı) mı vardı (sorumluluğumuz olsun)." Sen de ki: "Şüphesiz ki o buyruğun tamamı Allah'a aittir." Onlar kendi benliklerinde saklı tutuyorlar o şeyi ki sana karşı ortaya dökemezler. Onlar: "Eğer o buyruktan bize de bir şey (söz hakkı) olsaydı, biz burada öldürülmezdik." diyorlar. Sen de ki: "Eğer siz evlerinizde bile olsaydınız, devrilecekleri yere kesinlikle belirirdi o kimseler ki o ölüm onların yazılmıştır." Ve (bunun nedeni de) Allah'ın yoklaması içindir o şeyi ki sizin göğüslerinizdedir ve ayıklaması içindir o şeyi ki sizin kalplerinizdedir. Ve Allah, o göğüslerin sahip olduğunu en iyi bilicidir.

اِنَّ الَّذ۪ينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِۙ اِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطَانُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُواۚ وَلَقَدْ عَفَا اللّٰهُ عَنْهُمْۜ اِنَّ اللّٰهَ غَفُورٌ حَل۪يمٌ۟

155- Şüphesiz ki o kimseler iki toplu birliğin karşılaştığı gün sizden (başka tarafa) yakınlaşmışlardır. Şeytan, kazandıkları bir kısım şeyler nedeniyle ancak ve ancak onları kaydırmak istemiştir. Ve ant olsun ki Allah onlardan (hatalarını) yok saymıştır. Şüphesiz ki Allah, çok bağışlayıcıdır, yumuşak davranıcıdır.

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذ۪ينَ كَفَرُوا وَقَالُوا لِاِخْوَانِهِمْ اِذَا ضَرَبُوا فِي الْاَرْضِ اَوْ كَانُوا غُزًّى لَوْ كَانُوا عِنْدَنَا مَا مَاتُوا وَمَا قُتِلُواۚ لِيَجْعَلَ اللّٰهُ ذٰلِكَ حَسْرَةً ف۪ي قُلُوبِهِمْۜ وَاللّٰهُ يُحْـي۪ وَيُم۪يتُۜ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَص۪يرٌ

156- Ey o kimseler ki inanmışlardır, siz o kimseler gibi sakın olmayın ki onlar gerçeği örtmüşlerdir ve kendi kardeşleri için, onlar Yerde (yola ayak) vurdukları (sefere çıktıkları) veya gazvede oldukları zaman: "Eğer onlar bizim yanımızda olsalardı, ölmezlerdi ve öldürülmezlerdi" demişlerdir. (Bu söz) Allah'ın bunu onların kalplerinde bir hayıflanma yapması içindir. Ve Allah, yaşatır ve öldürür. Ve Allah, tamamıyla en iyi görücüdür o şeyleri ki siz işliyorsunuz. 

وَلَئِنْ قُتِلْتُمْ ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ اَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللّٰهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ

157- Ve ant olsun ki eğer siz Allah'ın yolunda öldürülürseniz veya ölürseniz, Allah'tan bir bağışlama ve bir şefkat, onların toplamakta olduğu şeylerden kesinlikle daha hayırlıdır.

وَلَئِنْ مُتُّمْ اَوْ قُتِلْتُمْ لَاِلَى اللّٰهِ تُحْشَرُونَ

158- Ve ant olsun ki eğer siz ölseniz de veya öldürülürseniz de, kesinlikle Allah'a sürülüp toplanılacaksınız. 

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللّٰهِ لِنْتَ لَهُمْۚ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَل۪يظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْاَمْرِۚ فَاِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِۜ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّل۪ينَ

159- Buna rağmen sen, Allah'tan bir şefkat nedeniyle onlara yumuşak davrandın. Ve eğer sen o kalbi sert ve kaskatı olsaydın, onlar senin çevrenden kesinlikle dağılıp giderlerdi. O halde sen onlardan (hatalarını) yok say ve onlar için bağışlama iste ve o buyruk hususunda onlarla danış. Sen karar aldığın zaman ise, artık Allah'ın üzerine güvenip dayan. Şüphesiz ki Allah, o (kendisine) güvenip dayananları sever.

اِنْ يَنْصُرْكُمُ اللّٰهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْۚ وَاِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذ۪ي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِه۪ۜ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ

160- Eğer Allah size yardım ederse, artık sizi hiçbir yenici olmaz. Ve eğer O sizi yüzüstü bırakırsa, artık kimdir o kimse ki Onun ardından size yardım edecekmiş? O halde o inananlar Allah'ın üzerine güvenip dayansın.

وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَغُلَّۜ وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۚ ثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

161- Bir haberci için ganimeti (kendisine) bağlaması olmamıştır. Ve kim ganimeti (kendisine) bağlarsa, o kalkışın günü bağladığı şeyle gelecek, sonra her bir benliğe kazandığı şey tastamam ödenecektir ve onlar haksızlığa da uğratılmayacaklardır.

اَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللّٰهِ كَمَنْ بَٓاءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللّٰهِ وَمَأْوٰيهُ جَهَنَّمُۜ وَبِئْسَ الْمَص۪يرُ

162- Öyleyse o kimse ki Allah'ın hoşnutluğuna uymuştur, o kimse gibi midir ki o Allah'tan bir kızgınlığa yerleşmiştir? Onun sığınacak yeri cehennemdir. Ve o ne kötü varış yeridir.

هُمْ دَرَجَاتٌ عِنْدَ اللّٰهِۜ وَاللّٰهُ بَص۪يرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ۟

163- Onlar, Allah'ın yanında (farklı) kademelerdedir. Ve Allah, en iyi görücüdür o şeyleri ki onlar işliyorlar.

لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِن۪ينَ اِذْ بَعَثَ ف۪يهِمْ رَسُولاً مِنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ اٰيَاتِه۪ وَيُزَكّ۪يهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَف۪ي ضَلَالٍ مُب۪ينٍ

164- Ant olsun ki Allah o inananların üzerine borç yüklemiştir, hani onların içinde kendi benliklerinden  bir elçi harekete geçirmişti, o (elçi), O'nun delillerini onların üzerine peşi sıra okuyor ve onları arındırıyor ve onlara o kitabı ve o bilgeliği öğretiyor. Oysa şüphesiz ki onlar önceden kesinlikle bir apaçık sapkınlık içinde idiler.

اَوَلَمَّٓا اَصَابَتْكُمْ مُص۪يبَةٌ قَدْ اَصَبْتُمْ مِثْلَيْهَاۙ قُلْتُمْ اَنّٰى هٰذَاۜ قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اَنْفُسِكُمْۜ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌ

165- Ve bir musibet (Uhud'da) size değdirildiğinde mi, ki siz kesinlikle (Bedir'de) onlara onun iki katını değdirmiştiniz "Bu nereden?" dediniz? Sen de ki: "O, kendi benliklerinizin yanındandır." Şüphesiz ki Allah, her şeyin üzerine güç yetiricidir.

وَمَٓا اَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِاِذْنِ اللّٰهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِن۪ينَۙ ﴿١٦٦﴾ وَلِيَعْلَمَ الَّذ۪ينَ نَافَقُواۚ وَق۪يلَ لَهُمْ تَعَالَوْا قَاتِلُوا ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ اَوِ ادْفَعُواۜ قَالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لَاتَّبَعْنَاكُمْۜ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ اَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلْا۪يمَانِۚ يَقُولُونَ بِاَفْوَاهِهِمْ مَا لَيْسَ ف۪ي قُلُوبِهِمْۜ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَۚ 

166-167- Ve o şey ki o iki toplu birliğin karşılaştığı günde size değdirilmişti, Allah'ın onayıyla ve o inananları bilmesi içindi. Ve o kimseleri bilmesi içindi ki ikiyüzlülük etmişlerdir. Ve onlara: "Siz gelin, Allah'ın yolunda öldürüşün veya (kendinizi) savunun" denildiğinde: "Eğer biz öldürüşme bilseydik, kesinlikle size uyardık" demişlerdi. Onlar o gün inanmaktan daha çok o gerçeği örtmeye yakındılar. Onlar ağızları ile o şeyi diyorlardı ki kalplerinde yoktur. Ve Allah daha iyi bilendir o şeyi ki onlar içlerinde tutuyorlar.

اَلَّذ۪ينَ قَالُوا لِاِخْوَانِهِمْ وَقَعَدُوا لَوْ اَطَاعُونَا مَا قُتِلُواۜ قُلْ فَادْرَؤُ۫ا عَنْ اَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صَادِق۪ينَ 

168- Onlar öyle kimselerdir ki, kendileri oturdukları halde (savaşta ölen) kardeşleri için: "Eğer onlar bize itaat etselerdi, öldürülmeyeceklerdi" dediler. Sen de ki: "Eğer siz doğru söyleyenler iseniz, haydi o ölümü kendi benliklerinizden defedin."

وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذ۪ينَ قُتِلُوا ف۪ي سَب۪يلِ اللّٰهِ اَمْوَاتًاۜ بَلْ اَحْيَٓاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَۙ ﴿١٦٩﴾ فَرِح۪ينَ بِمَٓا اٰتٰيهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِه۪ۙ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذ۪ينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْۙ اَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَۢ ﴿١٧٠﴾ يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللّٰهِ وَفَضْلٍۙ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يُض۪يعُ اَجْرَ الْمُؤْمِن۪ينَۚۛ۟

169- 170- 171- Ve sen sakın sakın ölüler olarak hesap etme o kimseleri ki onlar Allah'ın yolunda öldürülmüşlerdir. Aksine, (onlar) yaşayanlardır, kendilerinin Efendisinin yanında rızıklandırılıyorlar. Sevinenlerdir o şeyle ki Allah onlara kendi lütfundan vermiştir. Ve müjdelemek isterler o kimseleri ki, artlarından kendilerine henüz katılmamışlardır, hiçbir kaygı onların üzerine olmayacaktır ve onlar üzülmeyeceklerdir diye. Onlar müjdelemek isterler Allah'tan bir gönenci ve bir lütfu. Ve şüphesiz ki Allah o inananların ödülünü kesinlikle kayba uğratmayacaktır.

 
اَلَّذ۪ينَ اسْتَجَابُوا لِلّٰهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَٓا اَصَابَهُمُ الْقَرْحُۜۛ لِلَّذ۪ينَ اَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا اَجْرٌ عَظ۪يمٌۚ

172- Onlar öyle kimselerdir ki, (savaştan kaçmayarak) Allah'ı ve o elçiyi (olumlu) cevaplandırmışladır, o şeyin ardından ki kendilerine o yara değmiştir. Bir büyük ödül, onların içinden iyilik etmiş ve korunmuş olan kimseler içindir.

اَلَّذ۪ينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ اِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ ا۪يمَاناًۗ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَك۪يلُ

173- Onlar öyle kimselerdir ki, o insanlar kendilerine: "Şüphesiz ki (düşmanınız olan) o insanlar sizin için kesinlikle (ordu) topladılar, o halde siz onlardan çekinin" demişti de o (söz) onları inanç bakımından artırmış ve onlar: "Allah bize yeter ve O ne güzel dayanaktır" demişlerdi.

فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللّٰهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُٓوءٌۙ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللّٰهِۜ وَاللّٰهُ ذُوفَضْلٍ عَظ۪يمٍ

174- Böylelikle onlar Allah'tan bir gönençle ve bir lütufla çevrilmişler, kendilerine bir kötülük de dokunmamıştı ve onlar Allah'ın hoşnutluğuna uymuşlardır. Ve Allah, çok büyük lütfun sahibidir.

اِنَّمَا ذٰلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ اَوْلِيَٓاءَهُۖ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ اِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِن۪ينَ

175- Bu Şeytandır, o sizi ancak ve ancak kendisinin yakınlarıyla kaygılandırıyor, o halde siz onlardan sakın kaygılanmayın. Ve eğer siz inananlar iseniz, benden kaygılanın.

وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذ۪ينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِۚ اِنَّهُمْ لَنْ يَضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـٔاًۜ يُر۪يدُ اللّٰهُ اَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الْاٰخِرَةِۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظ۪يمٌ 

176- Ve sakın seni üzmesin o kimseler ki onlar o gerçeği örtmekte koşuşuyorlar. Şüphesiz ki onlar Allah'a hiçbir şeyle asla zarar veremeyeceklerdir. Allah istiyor ki onları o sonrakinde ( güzel) bir pay sahibi yapmasın. Ve çok büyük bir azap, onlar içindir.

اِنَّ الَّذ۪ينَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْا۪يمَانِ لَنْ يَضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـٔاًۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَل۪يمٌ

177- Şüphesiz ki o kimseler, o inanmayı o gerçeği örtmeyle takas etmişlerdir, onlar Allah'a hiçbir şeyle asla zarar veremeyeceklerdir. Ve çok acı verici bir azap, onlar içindir.

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذ۪ينَ كَفَرُٓوا اَنَّمَا نُمْل۪ي لَهُمْ خَيْرٌ لِاَنْفُسِهِمْۜ اِنَّمَا نُمْل۪ي لَهُمْ لِيَزْدَادُٓوا اِثْماًۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُه۪ينٌ

178- Ve sakın sakın hesap etmesin o kimseler ki onlar gerçeği örtmüşlerdir, biz onlara ancak ve ancak kendi benliklerinin hayrına mühlet veriyoruz. Biz onlara ancak ve ancak mühlet veriyoruz ki günahı artırsınlar. Ve bir alçaltıcı azap, onlar içindir.

مَا كَانَ اللّٰهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِن۪ينَ عَلٰى مَٓا اَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَم۪يزَ الْخَب۪يثَ مِنَ الطَّيِّبِۜ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَجْتَب۪ي مِنْ رُسُلِه۪ مَنْ يَشَٓاءُ فَاٰمِنُوا بِاللّٰهِ وَرُسُلِه۪ۚ وَاِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ اَجْرٌ عَظ۪يمٌ 

179- Allah, o inananları sizin kendisi üzerinden bulunduğunuz şey üzerinde bırakacak değildir, O sonunda o temizi o murdardan ayrıştıcaktır. O (bunu yaparken de) sizi o algılanamayananın üzerine yukarıdan baktıracak da değildir, fakat hakikat şu ki Allah, kendi elçilerinden kimi dilerse derleyip toplar. O halde siz Allah'a ve O'nun elçilerine inanın. Ve eğer siz inanırsanız ve korunursanız, çok büyük ödül artık sizin içindir.

وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذ۪ينَ يَبْخَلُونَ بِمَٓا اٰتٰيهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِه۪ هُوَ خَيْراً لَهُمْۜ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْۜ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِه۪ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۜ وَلِلّٰهِ م۪يرَاثُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَب۪يرٌ۟

180- Ve sakın sakın hesap etmesin o kimseler ki cimrilik ediyorlar o şeylere ki Allah onlara kendi lütfundan vermiştir o, kendileri için daha hayırlıdır. Aksine o, onlar için daha şerdir. Boyunlarına dolandırılacaktır o kalkışın günü o şeyler ki kendileri onunla cimrilik etmişlerdir. Ve o göklerin ve o yerin mirası, Allah'ındır. Ve Allah, tamamıyla en iyi haber alıcıdır o şeyleri ki siz işliyorsunuz.

لَقَدْ سَمِعَ اللّٰهُ قَوْلَ الَّذ۪ينَ قَالُٓوا اِنَّ اللّٰهَ فَق۪يرٌ وَنَحْنُ اَغْنِيَٓاءُۢ سَنَكْتُبُ مَا قَالُوا وَقَتْلَهُمُ الْاَنْبِيَٓاءَ بِغَيْرِ حَقٍّۙ وَنَقُولُ ذُوقُوا عَذَابَ الْحَر۪يقِ ﴿١٨١﴾ ذٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْد۪يكُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَب۪يدِۚ 

181- 182- Ant olsun ki Allah işitmiştir o kimselerin sözünü ki onlar: "Şüphesiz ki Allah, muhtaçtır ve biz ise ihtiyaçsızlarız" demişlerdir. Biz, yakında kitaplaştıracağız* o şeyleri ki onlar demişlerdir ve o habercileri hiçbir haklı gerekçe olmaksızın öldürmelerini ve onlara: "Siz, o yakıp mahvedicinin azabını tadın. Bu,o şey nedeniyledir ki kendi elleriniz öncelemiştir ve şüphesiz ki Allah o kullara asla haksızlık edici değildir" diyeceğiz.

(*) Ayette geçen "senektübu" kelimesine "yazacağız" yerine "kitaplaştıracağız" anlamı verme gerekçemiz, işlenen her şeyin zaten anında yazılmış olması sebebidir. İşlendiği anda yazılan bir şey, kıyamet gününde kitaplaşmış olarak herkesin önüne geleceği için böyle bir anlamı tercih ettik.

اَلَّذ۪ينَ قَالُٓوا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَٓا اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُولٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُۜ قُلْ قَدْ جَٓاءَكُمْ رُسُلٌ مِنْ قَبْل۪ي بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالَّذ۪ي قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صَادِق۪ينَ

183- O kimseler ki: "Şüphesiz ki Allah bizden bağlılık sözü aldı biz hiçbir elçiye inanmayalım diye ta ki o, bize bir yaklaşmalık getirene kadar, onu da o ateş yiyecektir" dediler. Sen de ki: "Benim öncemden elçiler o apaçık belgeleri, ve o şeyi getirmişti siz demiştiniz. Eğer siz doğru söyleyenler iseniz, öyleyse onları niçin öldürdünüz?"

فَاِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ جَٓاؤُ۫ بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتَابِ الْمُن۪يرِ

184- Yok eğer onlar seni yalanlarlarsa, senden önce de elçiler kesinlikle yalanlanmıştı, onlar o apaçık belgeleri ve o yazılı metinleri ve o ışık verici o kitabı getirmişlerdi.

كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِۜ وَاِنَّمَا تُوَفَّوْنَ اُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۜ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَاُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَۜ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَٓا اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ

185- Her bir benlik o ölümü tadıcıdır. Ve ancak ve ancak o kalkışın günü sizin ödülleriniz size tastamam ödenecektir. Artık kim o ateşten uzaklaştırılır ve o bahçeye girdirilirse, artık o kesinlikle başarmıştır. Ve o yakın yaşam, o aldatıcının bir yararlığından başkası değildir.

لَتُبْلَوُنَّ ف۪ٓي اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذ۪ينَ اَشْرَكُٓوا اَذًى كَث۪يراًۜ وَاِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُورِ

186- Siz, kendi mallarınızda ve kendi benliklerinizde kesinlikle ve kesinlikle yoklanacaksınız ve 

kesinlikle ve kesinlikle birçok rahatsızlık işiteceksiniz o kimselerden ki kendilerine sizden önce kitap verilmiştir ve o kimselerden ki onlar ortak koşmuşlardır. Ve eğer siz direnç gösterirseniz ve korunursanız, artık şüphesiz ki bu, o işlerin kararlılık gerektirenlerindendir.

وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ م۪يثَاقَ الَّذ۪ينَ اُو۫تُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُۘ فَنَبَذُوهُ وَرَٓاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِه۪ ثَمَناً قَل۪يلاًۜ فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ

187- Ve bir zaman Allah, o kimselerden ki kendilerine o kitap verilmiştir: "Siz, onu o insanlara kesinlikle ve kesinlikle açıklayacaksınız ve onu içinizde tutmayacaksınız" diye, yeminle bağlanmış söz almıştı. Buna rağmen onlar sözlerini sırtlarının ötesine fırlatıp atmışlar ve onu pek az bedele takas etmişlerdi. Artık ne kötüdür o şey ki takas ediyorlar.

لَا تَحْسَبَنَّ الَّذ۪ينَ يَفْرَحُونَ بِمَٓا اَتَوْا وَيُحِبُّونَ اَنْ يُحْمَدُوا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا فَلَا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفَازَةٍ مِنَ الْعَذَابِۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَل۪يمٌ

188- Sen sakın sakın hesap etmeyesin o kimseleri ki, onlar seviniyorlar o şeylerle ki kendileri getirmişlerdir ve övülmeyi seviyorlar o şeylerle ki kendileri işlemiyorlar, o halde sen sakın sakın hesap etmeyesin ki onlar o azaptan (kurtulmayı) başaracak yer bulabilecekler. Ve çok acı verici bir azap, onlar içindir.

وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۜ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَد۪يرٌ۟

189- Ve Göklerin ve Yerin hükümranlığı, Allah'ındır. Ve Allah, her şeyin üzerine güç yetiricidir.

اِنَّ ف۪ي خَلْقِ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَاٰيَاتٍ لِاُو۬لِي الْاَلْبَابِۚ

190- Şüphesiz ki o saf aklın sahipleri için (gözle görülen) deliller, Göklerin ve Yerin yaratılışında ve Gece ve Gündüzün ard arda gelişindedir.

لَّذ۪ينَ يَذْكُرُونَ اللّٰهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلٰى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ ف۪ي خَلْقِ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِۚ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هٰذَا بَاطِلًاۚ سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴿١٩١﴾ رَبَّنَٓا اِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ اَخْزَيْتَهُۜ وَمَا لِلظَّالِم۪ينَ مِنْ اَنْصَارٍ ﴿١٩٢﴾ رَبَّنَٓا اِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَاد۪ي لِلْا۪يمَانِ اَنْ اٰمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَاٰمَنَّاۗ رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّـَٔاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الْاَبْرَارِۚ ﴿١٩٣﴾ رَبَّنَا وَاٰتِنَا مَا وَعَدْتَنَا عَلٰى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيٰمَةِۜ اِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْم۪يعَادَ 

191-192-193- 194-  Onlar öyle kimseler ki, ayaktayken ve otururken ve yanları üzereyken (her durumda), Allah'ı hatırlarlar ve o göklerin ve o yerin yaratılışı hakkında iyice düşünürler. (Ve derler ki): "Ey Efendimiz, sen bunu boş yere olarak yaratmadın. Biz seni tenzih ederiz, o halde sen bizi o ateşin azabından koru. Ey Efendimiz, şüphesiz ki sen kimi ateşe girdirirsen, artık kesinlikle onu rezil duruma düşürmüşsündür. Ve yardımcılardan hiçbiri o haksızlık yapanlar için olmayacaktır. Ey Efendimiz, şüphesiz ki biz, bir seslenici işittik ki o, 'Siz, Efendinize inanın' diye inanmaya sesleniyor, biz de hemen inandık. Ey Efendimiz, o halde sen bizim peşimize takılı suçlarımızı bize bağışla ve bizden kötülüklerimizi ört ve bizim ömrümüzü o yüce gönüllülerin beraberinde tamamla. Ey Efendimiz, sen bize o şeyi ver ki elçilerinin üzerinden bize söz vermişsindir ve o kalkışın günü bizi rezil duruma düşürme. Şüphesiz ki sen o verdiğin söze aykırı davranmazsın."

فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ اَنّ۪ي لَٓا اُض۪يعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰىۚ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍۚ فَالَّذ۪ينَ هَاجَرُوا وَاُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاُو۫ذُوا ف۪ي سَب۪يل۪ي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَاُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّـَٔاتِهِمْ وَلَاُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْر۪ي مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُۚ ثَوَاباً مِنْ عِنْدِ اللّٰهِۜ وَاللّٰهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ

195- Bunun üzerine kendilerinin Efendisi de onları (şöyle) cevaplandırdı: "Şüphesiz ki ben, içinizden hiçbir erkekten veya dişiden işleyicinin işini kayba uğratmayacağım. (Çalışmasının karşılığını almakta) sizin bir kısmınız bir kısımdandır (farkınız yoktur). Şimdi o kimseler ki göçmüşlerdir ve yurtlarından çıkarılmışlardır ve benim yolumda rahatsızlık verilmişlerdir ve onlar öldürüşmüşler ve öldürülmüşlerdir, ben onlardan kötülüklerini kesinlikle ve kesinlikle örteceğim ve onları Allah'ın yanından bir (güzel) dönüşüm olarak kesinlikle ve kesinlikle bahçelere girdireceğim ki onların altından nehirler akar. Ve Allah, (güzel) dönüşüm O'nun katındadır.

 

 لَا يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا فِي الْبِلَادِۜ ﴿١٩٦﴾ مَتَاعٌ قَل۪يلٌ ثُمَّ مَأْوٰيهُمْ جَهَنَّمُۜ وَبِئْسَ الْمِهَادُ

196- 197- Sakın sakın seni seni aldatmasın o yerleşim merkezlerinde çevrilip durmaları o kimselerin ki onlar gerçeği örtmüşlerdir. (Bu durumları), az bir  yararlanmadır sonra onların sığınacak yeri cehennemdir. Ve ne kötüdür o döşek.

لٰكِنِ الَّذ۪ينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْر۪ي مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُ خَالِد۪ينَ ف۪يهَا نُزُلاً مِنْ عِنْدِ اللّٰهِۜ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ لِلْاَبْرَارِ

198- Fakat o kimseler ki kendilerinin Efendisinden korunmuşlardır, Allah'ın yanından bir ağırlama olarak bahçeler onlar içindir ki onların altından o nehirler akar, onların içinde sürekli kalıcılardır. Ve o şey ki Allah'ın yanındadır, iyi ve o yüce gönüllüler için daha hayırlıdır.

وَاِنَّ مِنْ اَهْلِ الْكِتَابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَٓا اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَمَٓا اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ خَاشِع۪ينَ لِلّٰهِۙ لَا يَشْتَرُونَ بِاٰيَاتِ اللّٰهِ ثَمَناً قَل۪يلاًۜ اُو۬لٰٓئِكَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۜ اِنَّ اللّٰهَ سَر۪يعُ الْحِسَابِ

199- Ve şüphesiz o kitabın mensuplarının bir kısmıdır o kimse ki, inanır Allah'a ve o şeye ki size indirilmiştir ve o şeye ki kendilerine indirilmiştir, Allah'a saygıyla baş eğenler olarak. Onlar Allah'ın delillerini pek az bedele takas etmezler. İşte onlar var ya kendilerinin Efendisinin yanındaki ödül, kendileri içindir. Şüphesiz ki Allah, o hesabın çok hızlı görenidir.

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ 

200- Ey o kimseler ki inanmışlardır, siz direnç gösterin ve direnç göstermekte birbirinizle yarışın ve birbirinize bağlı olun ve Allah'a karşı korunun ki başarıya erişesiniz.

Al-i İmran s. 175. Ayetinin Farklı Mealleri Üzerinde Bir Mülahaza

Al-i İmran s. 175. ayetini, karşılaştırmalı olarak farklı meallerden okuyan bir okuyucu, bu ayetin iki farklı şekilde yapılmış çevirisini görecek, ve hangi çevirinin daha isabetli olduğu yönünde bir düşünce içine girecektir. Yazımızda, bu ayetin iki farklı çeviriden hangisinin daha isabetli olduğu yönündeki düşüncelerimizi paylaşmaya çalışacağız.

Ayetin, Arapça metni ve farklı çevirileri şu şekildedir:

إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

1.  İşte o şeytan ancak kendi dostlarını korkutur, inanmışsanız onlardan korkmayın, benden korkun.

2. O şeytan, sizi kendi dostlarından korkutuyor. Onlardan korkmayınız benden korkunuz eğer mü'min kimseler iseniz.

Çevirilerdeki farklılık, altını çizgi ile belirttiğimiz cümlededir.

İki farklı çeviriden birisinin doğru, diğerinin yanlış olduğu şeklinde bir iddiadan öte, hangi çevirinin daha isabetli olduğu yönünde fikir belirtmeye çalışacağımızı baştan söylemek isteriz. Çünkü her iki farklı çevirinin de, Arap dili ve tefsir kuralları açısından dayanakları olduğu için, birisine doğru, diğerine yanlış demenin imkanı yoktur.

Kanaatimizce, bu ayetin hangi çevirisinin daha isabetli olduğunun anlaşılabilmesi için, surenin 173. ayetinden itibaren bir okuma yapılması gerekmektedir. 

[003.173]  İnsanlar onlara: «Düşmanınız olan insanlar size karşı bir ordu topladılar, onlardan korkun» dediler. Bu, onların imanını artırdı da: «Allah bize yeter. O ne güzel Vekil'dir» dediler.

[003.174] Bunun üzerine kendilerine hiç bir kötülük dokunmadan Allah'ın nimeti ve lütfuyla geri döndüler ve Allah'ın rızasına uydular. Allah büyük lütuf sahibidir.

Al-i İmran s. 173. ayetine baktığımızda, Ennas (İnsanlar) olarak ifade edilen şahıslar Müslümanlara, "Düşmanınız olan insanlar size karşı bir ordu topladılar, onlardan korkun" diyerek, onlara korku aşılamak istemektedir. Bu sözü söyleyenlerin amacının, Müslüman toplum üzerinde bir korku yaymayı amaçlayanlar olduğu, ve bu kimselerin ise, Müslümanlardan olmadığı açıktır. Kanaatimizce bu cümle 175. ayeti anlamanın anahtarıdır.

173. ayette geçen bu insanlar, 175. ayette Eşşeytanü olarak ifade edilmektedir. Bu durumu dikkate aldığımızda, insan cinsinden olan Şeytan'ın, Müslümanları bir başka topluluk olan düşmanlarından korkmalarını söylediği anlaşılmaktadır. Bu noktada Müslümanlara korkmalarını söyleyenler ile, korkmaları gerekenler arasında bir yakınlık olduğu unutulmamalıdır. Ayet bu yakınlığı Veli kelimesinin çoğulu ile ifade etmektedir.

175. ayet içinde geçen, "Onlardan korkmayın, benden korkun" cümlesinin, ilk cümlesi olan إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ cümlesi ile, uyum arz etmesi gerekmektedir. Allah (c.c) nin, "Onlardan korkmayın, benden korkun" şeklinde bir emir vermiş olması, ayetin ilk cümlesinde Müslümanların birilerinden korkutulmaya çalışıldığının anlaşılması için yeterli bir ipucudur. 

إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ cümlesi, 1. şıktaki gibi, " İşte o şeytan ancak kendi dostlarını korkutur" şeklinde çevrildiği zaman, ikinci cümledeki "onlardan korkmayın" emri ile kanaatimizce uyum arz etmemektedir.

إِنَّمَا ذَٰلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ cümlesi, şayet 2. şıktaki gibi, "O şeytan, sizi kendi dostlarından korkutuyor" şeklinde çevrildiğinde, ikinci cümledeki, "onlardan korkmayın" emri ile uyum arz etmektedir. Çünkü ilk cümlede 173. ayette insan geçen, 175. ayette ise  Şeytan olarak vasıflandırılan kimsenin, Müslümanları birilerinden korkutmaya çalıştığı anlaşılmaktadır.

Tüm bunlardan sonra kanaatimizce, Al-i İmran s. 175. ayetinin çevirisinin, 2. şıkta verdiğimiz "O şeytan, sizi mutlaka dostlarından korkutuyor. Bina-enaleyh onlardan korkmayınız Benden korkunuz eğer mü'min kimseler iseniz" şeklinde yapılan çevirilerinin daha isabetli olduğunu söyleyebiliriz.

                                             EN DOĞRUSUNU ALLAH (C.C) BİLİR.

Al-i İmran s. 153. Ayeti: Muhammed (a.s) ın Sözünü Dinlemeyen Sahabe kafir mi Oldu?

Son yıllarda din konusunda Kur'an'ın hakem bir kitap olması gerektiği düşüncesinin yaygınlaşması, Kur'an dışında hakem kitaplar edinmiş olan bazı kimseleri rahatsız etmekte, rivayet kültürü tarafından oluşturulmuş olan dini inancın elden gitmemesi için büyük bir mücadele verilmektedir. 

Kur'an'dan sonra ikinci kaynak olduğu iddia edilen hadislerin ikinci derecede yer alması, sadece sözde kalmış, hadisler ilk sıraya yerleşmiş, Kur'an ise hadislerin gölgesi altında kalmış, bazı ayetleri ise Kur'an ile uyuşmayan rivayetler baz alınarak anlaşılmaya çalışılan bir kitap haline getirilmiştir.

Burada dikkati çekmek istediğimiz asıl nokta, Muhammed (a.s) tarafından söylendiği iddia edilen ve Kur'an ile herhangi bir çelişki arz etmeyen rivayetler değil, Muhammed (a.s) tarafından söylendiği iddia edilen, fakat Kur'an ile çelişen rivayetlerdir. Pek tabiidir ki bu tür rivayetlerin Muhammed (a.s) a ait olması asla mümkün değildir.

Hadis konusu üzerinde tartışma açıldığında, hadis taraftarı olan bir Müslümandan duyabileceğimiz söz olan, "Sahih hadisi inkar eden kafir olur" iddiasının ne kadar doğru olabileceğini,  hakem kitap (Enam s 114) olması gereken Kur'an'dan öğrenmeye çalışmak bu yazının konusu olacaktır.

Bilindiği gibi Uhut harbi Müslümanların yenilgisi ile sonuçlanmış, bu harp ile ilgili ayetler ise Al-i İmran suresi içinde mevcut bulunmaktadır. Surenin 153. ayeti bizlere aynı zamanda hadis konusuna bakış açımızın nasıl olabileceği yönünde de önemli bir ipucu vermektedir.

-----Al-i İmran s. 152- Allah size verdiği (yardım) sözünü, ta ki onun izni ile onları bozguna uğratana, sevdiğiniz(zafer)i gösterene kadar tuttu. Sonra siz gevşeyerek(savaş taktiğine uymayıp) ayrılığa düştünüz, isyan ettiniz. Çünkü sizden ölümden sonraki günü isteyen olduğu gibi, dünyayı isteyen de vardı. Sonra, Allah sizi yıpratıcı bir imtihana tabi tutmak için, onlar(a karşı galebe çalmak)dan geri çevirdi (siz onlara mağlup oldunuz). (Allah) bu yaptığınızdan dolayı sizi affetti. Allah inananlara karşı lütufkardır.

-----Al-i İmran s. 153- O vakit Resul sizi arkanızdan çağırırken siz, hiç kimseye bakmadan (dağa doğru) yukarı kaçıyordunuz. Bunun üzerine Allah sizi kederden kedere uğrattı ki, ne elinizden giden (zafer)e, ne de başınıza gelen (hezimet)e üzülmeyesiniz. Allah yaptıklarınızdan haberdardır.

Al-i İmran s. 152. ve 153. ayetlerinden öğrendiğimize göre, savaşın başlarında düşmana karşı galip gelen Müslümanlar, kendilerine verilen savaş taktiğine uymayarak ganimet peşine düşmüşler, bunu fırsat bilen düşman ordusu ise onları bozguna uğratmıştır. Bu meyanda ise Muhammed (a.s)  bozguna uğrayarak kaçan ordusunun arkasından seslenmekte, onun bu seslenişini duyan ashabı ise, onu dinlemeyerek savaş meydanından kaçmaktadır.

Amacımız, bu durumdan bir çıkarsama yaparak, bazı Müslümanların hadislere karşı olan tutumumu konusundaki yanlışlarına dikkat çekmeye çalışmaktır.

Ayete dönecek olursak, Müslüman ordusuna Muhammed (a.s) tarafından yapılan "Kaçmayın, geri dönün" şeklinde yapılan çağrının literatürdeki adı "Hadis" tir. Yani Muhammed (a.s) ın ağzından çıkan bir sözdür. Savaşın din adına yapıldığını dikkate aldığımızda bu sözde din adına söylenmiş, fakat ashab bu söze rağmen yine hadisi dinlemeyerek savaş meydanından kaçmıştır. 

Günümüzde bazı kimseler için söylenen söz ile bu durumu ifade edecek olursak: Ashap Muhammed (a.s) ın hadisini inkar ederek, resmen hadis inkarcısı olmuştur.

Allah (c.c)  ise bu duruma karşın, Muhammed (a.s) ın hadisini kabul etmeyen yani ret eden ashap için yine de "Allah inananlara karşı lütufkardır" buyurarak, onların üzerinde bulunan iman gömleğini çıkararak, onları Kafir olarak niteleMEmekte, onları yaptıkları bu yanlışa rağmen yine de iman edenler kategorisinde değerlendirmektedir.

Şimdi de hadis ehlinin ağzında dolanan  SAHİH HADİSİ İNKAR EDEN KAFİRDİR iddiasını, bu ayet ışığında değerlendirmeye çalışalım.

Sahih hadisin tarifi genelde, "Adalet ve zabt sahibi ravilerin muttasıl bir senedle rivayet ettikleri şazz ve muallel olmayan hadise sahih denir" şeklinde yapılmaktadır. Böyle olduğu iddia edilen bir hadisi ret etmek ise, hadis ehli nazarında kişinin kafir olmasını gerektirmektedir.

Şimdi sorarız: Ashabın, muttasıl senetli bir ravi zinciri olmadan, ilk ağızdan Muhammed (a.s) dan duyduğu bir sözün gereğini yerine getirmemesi, yani ret etmesi, onları kafir yapmıyor da, vefatından yıllar sonra kayda geçmiş, ravilerin muteber olup olmadığı hadis toplayıcılarının belirlediği kriterlere göre yapılmış bir hadisin ret edilmiş olması, neden bugün bizleri kafir yapıyor?. 

Kaldı ki hiçbir Müslüman bir hadis hakkında, "Ben bu sözü Muhammed (a.s) söylemiş olsa dahi kabul etmem" şeklinde küstahça bir ifade kullanmaz iken, duyduğu bir hadis hakkında kendisince doğru olduğunu düşündüğü kriterlere göre sadece, "Böyle bir sözü Muhammed (a.s) söylemez" dediği için kafir olarak yaftalanmaktadır.

Hadis usulünde, kişilerin belirlediği kriterlere göre yapılmış olan sahih hadis tarifi üzerinden, insanları küfür yaftası ile yaftalamak, en hafif ifadesi cahillikten başka bir şey olamaz. 

Bir kişinin kafir olmasını gerektiren bir durum böyle bilgi değeri şüpheli olan kaynak ile değil, bilgi değeri kesin olan kaynak ile belirlenebilir. Kafir, Müşrik, Zındık v.s gibi İslami terimlerin hoyratça kullanılması, Müslümanlar arasındaki birlik ve beraberliği zedeleyen en büyük tehlikedir. Bugün Müslümanlar arasındaki baktığımızda, ortak değerimiz olan Kur'an'ın ihtilaflı konularda hakem olarak tayin edilmemiş olmasından doğan konulardaki anlaşmazlıklar olduğu görülecektir.

Söylemiş olma ihtimali, söylememiş olma ihtimalinden daha yüksek olduğu düşünülen sahih hadisin tarifinde, her iki ihtimali de mevcut olan bir hadisin ret edilmesi, kişiyi kafir yaptığı iddia edilirken, söylenmiş olduğu kesin olan ve ashabın birebir duyduğu bir sözün işitildiği halde onları kafir yapmamış olmasını, hadis taraftarları dikkate almalılar, kişilere göre belirlenmiş kriterler üzerinden kimseyi yaftalama hakları olmadığını bilmelidirler.

Gerçek sahih hadis, ashabın aracısız olarak ravi zinciri olmadan, Muhammed (a.s) ın ağzından duyduğu sözdür.

Buna göre bugün elimizde bulunan rivayetlerin hiç biri, ismi üzerinde sorgulanamazlık damgası vurulmuş kitapta olursa olsun, sahih kategorisine konulması mümkün değildir. Bu iddiamızla bütün rivayetlerin çöpe atılması gerektiğini iddia ediyor olmadığımızı hatırlatmak yerinde olacaktır. Söylemek istediğimiz, bu kadar yumuşak bir zemine oturmuş olan rivayetleri, Kur'an'a eş değer hatta ondan üstün görerek, ret edilmesini küfür alameti olarak görmenin yanlış olduğudur.

Bu noktada Kur'an'ın da bize rivayet yolu geldiği, hadis rivayetleri konusundaki itirazlarımızın, Kur'an içinde neden geçerli olamayacağı sorusu sorulabilecektir.

Şurası hatırdan çıkarılmamalıdır ki Kur'an indiği anda yazıya ve hafızalara dökülmüştür, Hiçbir Kur'an ayeti üzerinde, Sahih ayet veya Sahih olmayan ayet gibi tartışmalar asla yapılmamıştır. İslam dünyasının neresine giderseniz gidin çok cüzi farklılıklar hariç, bütün mushaflar aynıdır. Hiç bir İslam beldesinde, elimizdeki mushafın dışında kalan veya bazı mushaflarda olan, bazı mushaflarda olmayan ayetler bulunmamaktadır. 

                                     EN DOĞRUSUNU ALLAH (C.C) BİLİR.

Kur'an'daki Bazı Ayetlerde Geçen "Vennasi Ecmaine" İfadesinin Çevirileri Üzerinde Bir Mülahaza

Kur'an'ın Türkçe çevirilerinde karşılaşılan sorunlardan bir tanesi de, herhangi bir ayete verilen anlamda, Kur'an bütünlüğüne dikkat edilmemiş olmasından doğan mantıksal hatalar sonucunda, okuyucunun kafasında bazı soru işaretlerinin oluşmasına sebebiyet verilmesidir. Okuyucunun kafasında oluşmuş olan bu soru işaretleri, sadece bir parantez açılmak sureti ile giderilebilecek iken, bir çok Kur'an çevirisinde bunun yapılmamış olduğunu görmekteyiz. Yazımızda Kur'an içinde 4 yerde geçen "Vennasi Ecmaine" (Bütün insanların) ifadesinin çevirisindeki eksikliğin yol açabileceği bazı soru işaretlerinin nasıl giderilebileceği üzerinde durmaya çalışacağız.

Bu ifadeler Kur'an'ın Bakara s. 161., Al-i İmran s. 87., Hud s. 119. ve Secde s. 13. ayetlerinde geçmektedir.

Bakara s. 161. ayetinin orjinal metin ve meali:

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَٰئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

[002.161]  İnkâr edenler ve inkârcı olarak da ölenler var ya, İşte Allah’ın, meleklerinin ve bütün insanların lâneti hep onların üstünedir.

Al-i İmran s. 87. ayetinin orjinal metni ve meali:

أُولَٰئِكَ جَزَاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

[003.087]  İşte bunların cezası, Allah'ın meleklerin ve bütün insanların lanetlerinin üzerine olmasıdır.

Bu iki ayette, inkar edenlerin alacağı karşılıktan bahsedilerek, onlara bütün insanların da lanet edeceği belirtilmektedir. Tetkik etme imkanı bulduğumuz meallerin aşağı yukarı tamamının yukarıdaki ayet mealleri doğrultusunda çevrilmiş olduğunu gördük.

Bu şekilde yapılmış olan ayet meallerini okuyan bir okuyucunun kafasında haklı olarak, "İnkarcıların da lanet etmeye nasıl hakları olabilir?" şeklinde bir soru oluşabilecektir. Kur'an'a baktığımzda cehennemde inkarcıların birbirlerini lanetlemelerinden bahsedilmesine karşı, bu ayetlerdeki lanetleme konusunun birbirlerini lanetlemeleri ilgili olmadığını düşünmekteyiz. 

Kanaatimizce "Bütün insanlar" ile kast edilmek istenilen mü'min olsun kafir olsun bütün insanlar değil, sadece mü'min insanların tamamıdır. Bu kanaatimize delil olarak ise Bakara s. 159. ayetini gösterebiliriz.

[002.159]  İndirdiğimiz açık delilleri ve hidâyet yolunu -kitapta onu insanlara apaçık göstermemizden sonra- gizleyenler yok mu, işte onlara hem Allah hem de bütün lânet ediciler lânet eder.

Ayet içinde geçen Ellainune (lanet ediciler) ifadesinin kimleri kapsamı altına aldığı şeklindeki yorumlara baktığımızda, bu alana meleklerin ve iman edenlerin girdiği şeklinde yapılan yorumların daha isabetli olduğunu söyleyebiliriz.

Bu durumu dikkate alarak her iki ayette geçen Vennasi ecmain ifadesinin "İman etmiş olan bütün insanlar" olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Bu ayetlerin meallerine parantez içinde (inanmış olan) şeklinde yapılacak olan bir izah, oluşabilecek olan kafa karışıklığını gidermek noktasında faydalı olacaktır.

[002.161]  İnkâr edenler ve inkârcı olarak da ölenler var ya, İşte Allah’ın, meleklerinin ve (inanmış olan) bütün insanların lâneti hep onların üstünedir.

[003.087]  İşte bunların cezası, Allah'ın meleklerin ve(inanmış olan) bütün insanların lanetlerinin üzerine olmasıdır.

Diğer iki ayetimiz ise, Hud s. 119. ve Secde s. 13. ayetleridir. Bu ayetlerin orjinal metni ve meali ise şöyledir:

إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ ۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمْ ۗ وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

[Hud.119]  Ancak Rabbinin rahmet ettiği kimseler müstesna. Ve onun içindir, onları yaratmıştır. Ve Rabbinin şu beyanı da tamam olmuştur ki, «Elbette cehennemi bütün cinlerden ve insanlardan dolduracağım.»

وَلَوْ شِئْنَا لَآتَيْنَا كُلَّ نَفْسٍ هُدَاهَا وَلَٰكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّي لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ

[Secde.013]  Eğer biz dilemiş olsaydık her nefse hidâyetini verirdik. Fakat benden: «Bütün insanlar ve cinlerden cehennemi elbette dolduracağım.» sözü hak olmuştur.

Bu ayetlerin bu şekilde yapılmış olan çevirilerini okuyan bir kimsenin zihnine, insanların tamamının cehenneme mi gireceği sorusu haklı olarak takılacaktır. Ancak Kur'an bize kimlerin cehenneme gireceği konusunda pek çok ayetinde bilgi vermektedir.

[007.018]  Allah, «Yerilmiş ve kovulmuşsun, oradan defol; and olsun ki insanlardan sana kim uyarsa, hepinizi cehenneme dolduracağım» dedi.

[038.085] Muhakkak cehennemi seninle ve onlardan sana uyanların hepsiyle dolduracağım.

Bu ayetlerin çevirilerine, (inkar edenler ile) şeklinde açılacak bir parantez, oluşabilecek olan bazı soru işaretlerini gidermekte faydalı olacaktır.

[Hud.119]  Ancak Rabbinin rahmet ettiği kimseler müstesna. Ve onun içindir, onları yaratmıştır. Ve Rabbinin şu beyanı da tamam olmuştur ki, «Elbette cehennemi bütün cinlerden ve insanlardan (inkar edenler ile) dolduracağım.»

[Secde.013]  Eğer biz dilemiş olsaydık her nefse hidâyetini verirdik. Fakat benden: «Bütün(inkar eden) insanlar ve cinlerden cehennemi  elbette dolduracağım.» sözü hak olmuştur.

Sonuç olarak: Kur'an'ın Türkçeye yapılan çevirilerinde bazı eksik ve yanlış anlamaların önünü almak için parantez açmanın yararı olduğunu düşünmekteyiz. Buna örnek olarak Kur'an içinde geçen 4 tane ayetin çevirilerinde okuyucunun zihnine takılabilecek muhtemel soruların önü, bu türden parantezler açılmak sureti ile alınabilir.

                                         EN DOĞRUSUNU ALLAH (C.C) BİLİR. 

İslamoğlu ve Esed Tarafından Mü'minun s. 6. ve Mearic s. 30. Ayetine Verilen Anlamın Ahzab s. 50. Ayeti Bağlamında Değerlendirilmesi

Kur'an'ın bazı ayetlerinin, oluşturulmuş ön yargılar, veya bazı kimselerin Kur'an hakkında ortaya attıkları olumsuz iddiaları bertaraf etmeye çalışmak maksadı ile yapılan çevirileri, Kur'an'ın kendi içinde sahip olduğu anlam örgüsü tarafından ret edilecek, yapılan hatalı ve yanlı çeviriler, tabiri caiz ise kabak gibi sırıtacaktır. Bu türden yapılan hatalı ve yanlı çeviri örneklerini önceki bazı yazılarımızda paylaşmış, bu yazımızda ise bir yenisini paylaşmaya çalışacağız.

Bu yazımızın konusu, Mü'minun s. 6. ayeti ile, Mearic s. 30. ayetlerinin Mustafa İslamoğlu ve Muhammed Esed tarafından çevirileri olacaktır.  

Mümi'nun s. 6. ayetinin Arapça metni ve İslamoğlu ve Esed tarafından yapılan çevirileri:

إِلَّا عَلَىٰ أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ

Mustafa İslamoğlu: Fakat kendi eşleri, yani meşru olarak sahip oldukları müstesna; zaten onlar(meşru eşleriyle paylaştıkları cinsellikten dolayı) kınanmazlar. 

Muhammed Esed: Eşleri - yani, (evlilik yoluyla) meşru olarak sahip oldukları insanlar- dışında (kimsede arzularına doyum aramazlar): çünkü onlar(eşleriyle olan ilikişkiden dolayı) kınanmazlar.

Mearic s. 30. ayetinin Arapça metni ve İslamoğlu ve Esed tarafından yapılan çevirileri: 

إِلَّا عَلَىٰ أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ

Mustafa İslamoğlu: Ancak eşleri, yani meşru şekilde hakkını vererek sahip oldukları kimseler müstesna: zaten onlar (meşru eşleriyle paylaştıkları cinsellikten dolayı) kınanamazlar. 

Muhammed Esed: Eşleri; yani (nikah yoluyla) meşru şekilde sahip oldukları dışında (isteklerini frenleyenler,) çünkü ancak o zaman hiçbir kınamaya uğramazlar.

Bu ayetler, mü'minlerin vasıflarını sıralayan bir bağlama sahiptir. Ayetlerin İslamoğlu ve Esed tarafından yapılan çevirilerine dikkat edildiğinde, Arapça metinde bulunan أَوْ edatına, bu ayet ile ilgili yapılan aşağı yukarı bütün meallerde verilen, ve doğru olduğunu düşündüğümüz anlam olan "veya, yahut, ya da" şeklinde değil de, "yani" anlamının verildiği görülmektedir. Bu şekilde verilen bir anlam ise, maalesef bu iki ayetin anlamını ters yüz etmeye yetmektedir. 

Nasıl mı?

Çünkü ayetler içinde geçen أَزْوَاجِهِمْ kelimesi, sosyal statü olarak ayrı bir kadın gurubunu, مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ kelimesi ise, sosyal statü olarak ayrı bir kadın gurubunu işaret etmektedir. Nuzül dönemi mevcut Arap toplumunun sosyal yaşantısında kadınlar Hür ve Köle olarak iki farklı sosyal statüye sahip olup, Kur'an, Arap toplumunda mevcut olan bu statüyü dikkate almıştır. Yani kadınlar ile ilgili olan bu statüyü direk olarak ret etmemiştir.

İslamoğlu ve Esed, geçmişte bu konunun istismar edilmiş olmasına istinaden, kendilerine göre haklı gerekçeler ile maalesef, bu iki ayrı sosyal gurubu Mü'minun s. 6. ve Mearic s. 30. ayetlerine verdikleri anlam ile tek guruba indirmiş, bu suretle ilgili ayetlerin anlamının ters yüz olmasına sebebiyet vermişlerdir.

Kölelik ve cariyelik konusunun ne Müslümanlar tarafından istismar edilmiş olması, ne de İslam düşmanları tarafından bir koz olarak kullanılması, ilgili ayetlerin anlamının ters yüz edilmesine asla gerekçe teşkil edemez.

Yazımızın başında, Kur'an'ın kendi içinde bir anlam örgüsüne sahip olduğunu, bir ayetin yapılan hatalı çevirisinin Kur'an içinde karşımıza çıkan başka bir ayet ile, kabak gibi sırıtacağını söylemiştik. Şimdi Ahzab s. 50. ayetini ele alarak, bu çevirilerin nasıl hata barındırdığını görmeye çalışalım.

Mustafa İslamoğlu:
fakat kendi eşleri, yani meşru olarak sahip oldukları müstesna; zaten onlar (meşru eşleriyle paylaştıkları cinsellikten dolayı) kınanamazlar.
يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَكَ أَزْوَاجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ وَبَنَاتِ عَمِّكَ وَبَنَاتِ عَمَّاتِكَ وَبَنَاتِ خَالِكَ وَبَنَاتِ خَالَاتِكَ اللَّاتِي هَاجَرْنَ مَعَكَ وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرَادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَهَا خَالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ۗ قَدْ عَلِمْنَا مَا فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ فِي أَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَيْكَ حَرَجٌ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا

Önce bu ayete İslamoğlu ve Esed tarafından verilen anlamları aşağıya paylaşalım:

Mustafa İslamoğlu: 
Sen ey Peygamber! Biz sana mehir bedellerini verdiğin eşlerini; savaş esirleri arasından sağ elinin altında bulunan kimseleri; seninle birlikte göç etmiş bulunan amca ve hala kızlarını, dayı ve teyze kızlarını; ve kendilerini Peygamber`e (mehir bedeli istemeksizin) sunan ve peygamberin de kendilerini nikahlamayı kabul ettiği mü`min kadınları -ki bu yalnızca sana hastır, diğer mü`minler için değildir- helal kıldık. Doğrusu onlara eşleri ve sağ elleri altında bulunanlar konusundaki talimatlarımızı bilmekteyiz; ne ki bununla amaçlanan, senin zor durumda kalmamandır: zaten Allah tarifsiz bir bağışlayıcıdır, eşsiz bir merhamet kaynağıdır.

Muhammed Esed:
Ey Peygamber! Mehirlerini verdiğin eşlerini ve Allah’ın sana bahşettiği savaş esirleri arasından sağ elinin altında bulunanları sana helal kıldık. Ve seninle birlikte (Yesrib’e) göç etmiş olan amcalarının ve halalarının kızlarını, dayılarının ve teyzelerinin kızlarını; ve kendilerini Peygamber’e özgür iradeleriyle teklif eden, Peygamber’in de almak istediği mümin kadınları (da sana helal kıldık): (bu sonuncusu) yalnız sana özgü bir imtiyazdır, öteki müminler için değil, (zaten) onlara eşleri ve sağ ellerinin altında bulunanlar konusunda yapmaları gerekeni bildirdik. (Ve) artık sen (gereksiz) bir endişeye kapılmamalısın, şüphesiz Allah çok bağışlayıcıdır, rahmet kaynağıdır.

Ahzab s. 50. ayetine bakıldığında, bu ayet içinde iki ayrı sosyal statüye sahip olan kadın gurubu açık ve net bir şekilde görülmektedir. Ayet içinde geçen أَزْوَاجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ  (mehirlerini verdiğin eşlerin) ifadesi ile, وَمَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ(Allah'ın sana bahşettiği savaş esirleri) ifadesinin arası, وَ ile ayrılmaktadır. Çünkü bu ifadeler, hür ve köle olmak üzere, iki ayrı sosyal statüye sahip olan kadın gurubunu işaret etmektedir. Ahzab s. 50. ayeti Kur'an içinde 15 yerde geçen مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ ifadesini anlamanın anahtar ayetidir. Kur'an içinde geçen bu ifadelerin hepsinin, nuzül dönemi Arap toplumunda mevcut olan hür ve köle ayrımı dikkate alınmak sureti ile sureti ile çevrilmesi gerekmektedir. 

Kölelik ve cariyelik konusunun bazı kesimler tarafından eleştiri ve istismar konusu olmuş olması, maalesef bazılarımızı savunma psikolojisi içine sokmakta, bundan dolayı nuzül dönemi Arap toplumunda mevcut bulunan bu sosyal sistem maalesef es geçilebilmektedir. 

Şurası hatırdan çıkarılmamalıdır ki: Kölelik ve cariyelik kurumu İslam tarafından ihdas edilmiş bir kurum değil, nuzül öncesi Arap toplumu içinde yerleşik bulunan bir kurumdur. Kur'an'ın doğru anlaşılması için nuzül öncesi Arap toplumunun sosyal şartlarının göz önünde bulundurulması, olmazsa olmazlardan olup, bu şartı göz ardı ederek yapılan çevirilerde maalesef çeviri sahiplerinin çelişkili anlamlara imza atması kaçınılmazdır.

Biz burada أَوْ edatının Kur'an'da geçtiği bütün yerlerde "veya, yahut, ya da" şeklinde anlama sahip olduğunu, bu edatın "yani" anlamına da sahip olduğu iddiasının tahrife kadar varabilecek bir zorlama olduğunu bile konuşmadan, Kur'an'ın kendi içindeki anlam örgüsü ile, hatalı bir çeviriyi nasıl ret ettiğini göstermeye çalıştığımızı tekrar hatırlatmak istiyoruz. 

Mü'minun s. 6. ve Mearic s. 30. ayetlerinde, Ahzab s. 50. ayetinde gördüğümüz iki gurup kadından bahsedilmektedir. İslamoğlu ve Esed, bu iki gurubu tek guruba indirmek sureti ile, izahı zor bir hataya imza atmışlardır. İslamoğlu ve Esed tarafından yapılan bu hatalı çeviriyi ise Ahzab s. 50. ayeti ortaya çıkarmaktadır. 

İslamoğlu ve Esed'in tutarlı ve çelişkisiz olmak açısından, Ahzab s. 50. ayetinde geçen وَ edatına, burada daأَوْ edatına verdikleri anlam gibi "yani" anlamında çevirerek, Mü'minun s. 6. ve Mearic s. 30. ayetleri ile herhangi bir çelişkiye mahal bırakmamaları gerekirdi. Fakat Ahzab s. 50. ayetine böyle bir anlamın verilmesinin imkansız olduğunu çok iyi bildikleri için, böyle yapmamışlar, Esed bu ayetteki وَ edatına "Ve" anlamı verirken, İslamoğlu bu edatın anlamını, çeviriye dahi koymamak sureti ile, zannımızca düştüğü çelişkiyi örtmeye çalışmaktadır. Yaptığı Kur'an mealinde Muhammed Esed'den büyük ölçüde yararlanmış olan İslamoğlu'nun bu ayet içinde Esed'den yararlanmamış olması dikkat çekicidir.

Şeşleri; yani (nikah yoluyla) meşru şekilde sahip oldukları dışında (isteklerini frenleimdi de  مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ ifadesinin, أَوْ edatı ile birlikte geçtiği Nisa s. 3. ayetine bakalım.

Nisa s. 3. ayeti:
eşleri -yani, (evlilik yoluyla) meşru olarak sahip oldukları insanlar- dışında (kimsede arzularına doyum aramazlar): çünk

eşleri -yani, (evlilik yoluyla) meşru olarak sahip oldukları insanlar- dışında (kimsede arzularına doyum aramazlar): çünkü onlar (eşleriyle olan ilişkilerinden dolayı) kına

eşleri; yani (nikah yoluyla) meşru şekilde sahip oldukları dışında (isteklerini frوَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَىٰ فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَلَّا تَعُولُوا

Mustafa İslamoğlu: 

Ve eğer yetimlere, adil davranamamaktan korkuyorsanız, o zaman size helal olan diğer kadınlardan biriyle evlenin; (hatta) ikisi, üçü ve dördüyle; ama onlara da adil davranamayacağınızdan korkarsanız, o zaman bir taneyle ya da meşru olarak sahip olduklarınızla (yetinin)! Bu, altına girdiğiniz sorumluluğu ihlal etmemeniz açısından daha uygundur.

Muhammed Esed: 

Eğer yetimlere karşı adil davranamamaktan korkuyorsanız, o zaman, size helal olan (diğer) kadınlardan biri ile evlenin -(hatta) ikisi, üçü veya dördü (ile); ama onlara adil bir tarafsızlıkla muamele edemeyeceğinizden korkarsanız, o zaman (sadece) bir tane ile- yahut meşru şekilde sahip olduklarınız ile (evlenin). Bu, doğru yoldan sapmamanız için daha uygundur.

İslamoğlu ve Esed Nisa s. 3. ayetinde geçen أَوْ edatına, Mümi'nun s. 6 ve Mearic s. 30. ayetinde verdikleri "Yani" anlamı yerine, "ya da, yahut" anlamı vermişlerdir. Bu da demektir ki İslamoğlu ve Esed, Nisa s. 3. ayetinin iki farklı statüye sahip olan kadınlardan bahsettiğini kabul etmektedirler Ayetin mealinde geçen " o zaman size helal olan diğer kadınlardan biriyle evlenin; (hatta) ikisi, üçü ve dördüyle;" cümlesi, Mü'minun s. 6. ve Mearic s. 30. ayetlerinde geçen أَزْوَاجِهِمْ kelimesine tekabül etmektedir. İslamoğlu ve Esed'in Nisa s. 3. ayetinde gördükleri أَوْ edatı ile ayrılan iki farklı statüye sahip olan kadını, Mü'minun ve Mearic surelerinde gör(e)memiş olmaları düşündürücüdür. 

Sonuç olarak: İslamoğlu ve Esed, Mü'minun s. 6. ve Mearic s. 30. ayetini nuzül döneminde mevcut olan sosyal statüyü dikkate almak yerine, Elalem ne der kaygısını dikkate alarak çevirmiş, bu suretle tahrif denilebilecek bir hataya imza atmışlardır. 

Yazımızın amacı sadece İslamoğlu ve Esed'in yaptığı hatalı bir çeviriye dikkat çekmek değildir. Asıl amacımız, ön yargılı çevirilerin Kur'an'ın kendi anlam örgüsü içinde nasıl ret edildiğinin İslamoğlu ve Esed çevirileri örneğinde görülmesidir. Kur'an üzerinde çeviri çalışmaları yapanların dikkat etmeleri gereken önemli hususlardan birisi, bu anlam örgüsünü hiçbir zaman gözden ırak tutmamaları gerektiğidir. Çünkü yaptıkları çevirilerde, anlam örgüsüne dikkat etmemeleri, çelişkili anlamlara imza atarak, sorumluluk altına girmelerine sebep olmaktadır.

İlgili ayetlerde geçen  أَوْ edatına, aşağıdaki gibi verilen bütün meallerin doğru olarak çevrilmiş olduğunu söyleyebiliriz. 

 "Ancak eşleri VE YA sağ ellerinin sahip olduklarına karşı (tutumları) hariç; bu konuda onlar, kınanmış değillerdir."

                                    EN DOĞRUSUNU ALLAH (C.C) BİLİR.

Mustafa İslamoğlu: